سیبزمینی
سیبزمینی — سبزیجات در آشپزی ایرانی. از سبزیجات پرمصرف در آشپزی ایرانی. اغلب به صورت عدد اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
اغلب همراه با…
دستورهای با سیبزمینی
غذای اصلی۱۶
- آبگوشت (دیزی)Abgoosht (Persian Lamb and Legume Stew)
برای این آبگوشت، حبوبات خیسانده، گوشت گوسفندیِ بااستخوان، پیاز، لیموعمانی و ادویه را با ۲ لیتر آب آرام بپز. پس از اضافهکردن سیبزمینی و گوجه، آب را جدا کن و مواد را برای گوشتکوبیده بکوب.
- استانبولی پلوEstamboli Polo
استانبولی پلو یا دمی گوجه، پلوی گوجهای ایرانی با برنج، گوجه، رب و سیبزمینی است. نسخه گوشتی با گوشت چرخکرده یا تکهای رایج است، اما کلید طعم، تفت دادن رب و کنترل آب گوجه است تا برنج شفته نشود.
- اشکنهEshkeneh
اشکنه یک غذای سریع ایرانی بر پایه پیازداغ، زردچوبه، شنبلیله خشک و تخممرغ است. برخلاف آشهای سنگین، در کمتر از یک ساعت آماده میشود و معمولاً با نان ترید میشود.
- خورش قیمه به سبک مانداناMandana-Style Khoresh Gheymeh
در این روش اجزای قیمه جدا آماده میشوند: لپه جدا تفت میخورد و میپزد، گوشت با پیازداغ خوب آرام میپزد، رب جدا سرخ میشود و دارچین، زعفران، گرد لیمو، گلاب و گل بهارنارنج فقط در پایان وارد خورش میشوند. نتیجه قیمهای است که طعمهاش تازهتر میماند و بیدلیل زیاد قل نمیزند.
- خورش لوبیا چیتی ارومیهایUrmia-Style Pinto Bean Stew
خورش لوبیا چیتی یک خورش حبوباتی جاافتاده است. خیساندن لوبیا و پخت آرام، هم نفخ را کم میکند و هم لعاب خورش را بهتر میکند.
- دمی گوجهDami Gojeh
دمی گوجه یا دمی گوجهفرنگی نسخه ساده و بیگوشت برنج گوجهای ایرانی است. گوجه تازه و رب رنگ و طعم میدهند و باید آب گوجه را در اندازه آب برنج حساب کرد تا کته شفته نشود.
- قیمه گیاهیVegan Khoresh Gheymeh / Plant-Based Split Pea Stew
قیمه گیاهی باید همچنان شخصیت قیمه را حفظ کند: لپه، رب گوجه، لیموعمانی و سیبزمینی خلالی. قارچ فقط جای بافت گوشتی را پر میکند، نه اینکه خورش را قارچمحور کند.
- کتلتKotlet / Persian Meat and Potato Patties
کتلت باید نازک و یکنواخت فرم بگیرد تا داخلش بپزد و بیرونش ترد شود. آب اضافهٔ پیاز را بگیر تا مایه شل نشود.
- کله گنجشکیKalleh Gonjeshki
گوشت را با پیاز رندهشده و ادویه قلقلی کن، سس پیاز و رب را بساز، سیبزمینی را بپز و قلقلیها را آرام در سس بینداز تا سفت و مغزپخت شوند.
- کوکو سیبزمینیKuku Sibzamini (Persian Potato Kuku)
سیبزمینی خام و پیاز را ریز رنده کن و با تخممرغ و ادویه مخلوط کن؛ سپس مایه را یکجا در تابه پهن کن. وقتی مرکز کوکو بسته شد، آن را چهار قسمت کن و هر تکه را برگردان تا طرف دوم هم طلایی شود.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.
- مرجو خورش طالقانیMarjoo Khoresh (Taleghan Lentil and Lamb Stew)
مرجو خورش طالقانی با عدس، گوشت گوسفندی و آلو آرام میپزد. سیبزمینی خلالی جدا سرخ میشود و آبغوره در پایان، مزهٔ خورش را متعادل میکند.
- مقلوبه مرغ و بادمجانMaqluba with Chicken and Eggplant
مقلوبه غذای لایهای برنج، مرغ و سبزیجات است که نامش از برگرداندن قابلمه هنگام سرو میآید. برنج باید با آب مرغ اندازه پخته شود تا بعد از برگرداندن وا نرود.
- واویشکا گیلانیGilani Vavishka
پیاز و گوشت را تفت بده، رب و گوجه را اضافه کن تا سس غلیظ شود، سیبزمینی سرخشده را کنار یا داخل خوراک بده و در صورت دلخواه تخممرغ را آخر کار روی مواد ببند.
- هویجپلو با گوشت چرخکردهHavij Polo with Ground Meat
هویجپلو در این نسخه با گوشت چرخکرده، هویج خلالی، زعفران، دارچین، هل و گلاب آماده میشود. مایهٔ هویج و گوشت لابهلای برنج آبکش قرار میگیرد و با تهدیگ سیبزمینی دم میکشد.
- یخنیYakhni Khorasani
یخنی در این ردیف به خوراک گوشتی خراسانی/درگزی نزدیک است: گوشت با پیاز، گوجه، سیبزمینی و ادویه آرام میپزد. غذا باید کمآب و جاافتاده باشد و با نان یا چلو سرو شود.
پیشغذا۳
- سوپ سبزیVegetable Soup
پیاز، فلفل، شلغم، کرفس و کلم رو خرد و تو کره سرخ میکنی. آبگوشت رو اضافه میکنی و سیبزمینی و اسفناج و ترشک رو میاندازی. اسپاگتی ریز رو جدا میپزی و آخر اضافه میکنی.
- سوپ سبزی با ورمیشلVegetable Soup with Vermicelli
لوبیای سبز رو با آبگوشت میپزی، سیبزمینی رو اضافه میکنی و سیر رو سرخ میکنی. ورمیشل و رب گوجه رو میریزی. آخر کار زرده رو تمپر میکنی و با نعنا و ترخان تازه اضافه.
- سوپ کدو حلواییPersian Pumpkin Soup
کدو رو پوست میگیری و میپزی تا نرم بشه. پورهش میکنی و با شیر و پیاز سرخشده مخلوط میکنی. آخر کار کرهٔ داغ روی هر کاسه.
مخلفات۲
- تهدیگTahdig / Persian Crispy Rice
تهدیگ غذای جداگانه نیست، جایزه کف قابلمه پلو است. راز آن برنج نیمپز، چربی کافی، حرارت کنترلشده و صبر تا طلاییشدن کف قابلمه است.
- تهدیگ سیبزمینی به سبک مانداناMandana-Style Potato Tahdig
برای تهدیگ سیبزمینی خوب، سیبزمینی زرد و کمی پیر بهتر از سیبزمینی خیلی تازه جواب میدهد. روغن باید خوب داغ شود، نمک و کنجد سریع و یکنواخت کف قابلمه بیاید، سیبزمینیها بیمعطلی چیده شوند، روی پلو آبروغن داده شود و بعد از شعلهی زیاد اول، پلو با حرارت ملایم دم بکشد.