پیاز
پیاز — سبزیجات در آشپزی ایرانی. از سبزیجات پرمصرف در آشپزی ایرانی. اغلب به صورت عدد اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
اغلب همراه با…
دستورهای با پیاز
غذای اصلی۸۸
- آبگوشت (دیزی)Abgoosht (Persian Lamb and Legume Stew)
برای این آبگوشت، حبوبات خیسانده، گوشت گوسفندیِ بااستخوان، پیاز، لیموعمانی و ادویه را با ۲ لیتر آب آرام بپز. پس از اضافهکردن سیبزمینی و گوجه، آب را جدا کن و مواد را برای گوشتکوبیده بکوب.
- آش جوAsh-e Jo / Persian Barley Ash
آش جو باید غلیظ و لعابدار باشد. جو و حبوبات زمان میخواهند و سبزی در نیمه دوم اضافه میشود تا رنگ و عطرش حفظ شود.
- آش جو با کشکAsh-e Jo ba Kashk / Barley Ash with Whey
آش جو با کشک باید غلیظ و قاشقخور باشد: جو و حبوبات کاملاً نرم میشوند، سبزی جا میافتد و کشک در پایان طعم شور و ترشملایم آش را کامل میکند. پیازداغ، سیرداغ و نعناداغ را برای روی آش کنار بگذار.
- آش رشتهAsh Reshteh
حبوبات خیسانده را میپزی و با پیاز، سیر، زردچوبه و آب جا میاندازی. بعد سبزی و رشته را بهترتیب اضافه میکنی و آش را با کشک، پیازداغ و نعناداغ سرو میکنی.
- آلبالو پلو به سبک مانداناAlbaloo Polo (Persian Sour Cherry Rice)
راز این نسخه برنج خوب و زنده آبکششده، آلبالوی زیاد و فقط چند دقیقه جوشیده، و اضافه کردن آلبالو نزدیک پایان دم است. آلبالو را در ظرف لعابی یا روحی کوتاه بپز، اما خود پلو و تهدیگ نان را در قابلمه تفلون دم کن تا تهدیگ مطمئنتر دربیاید.
- اردک شکمپر شمالی (لونگی)Northern Iranian Stuffed Duck (Duck Lavangi)
برای این لونگی، اردک دستکم ۵ ساعت در یخچال مزهدار میشود. مایهی گردو و رب انار باید کمآب باشد؛ اردک پرشده هم با آب جوش و حرارت خیلی کم تا نرمشدن کامل میپزد.
- استانبولی پلوEstamboli Polo
استانبولی پلو یا دمی گوجه، پلوی گوجهای ایرانی با برنج، گوجه، رب و سیبزمینی است. نسخه گوشتی با گوشت چرخکرده یا تکهای رایج است، اما کلید طعم، تفت دادن رب و کنترل آب گوجه است تا برنج شفته نشود.
- اشکنهEshkeneh
اشکنه یک غذای سریع ایرانی بر پایه پیازداغ، زردچوبه، شنبلیله خشک و تخممرغ است. برخلاف آشهای سنگین، در کمتر از یک ساعت آماده میشود و معمولاً با نان ترید میشود.
- پیچاق قیمه اردبیلیPichagh Gheymeh / Ardabil Almond Stew
پیچاق قیمه خورش اردبیلیِ گوشت، پیاز و خلال بادام است؛ با زعفران کمآب میشود و در پایان با تخممرغ و پلو سرو میشود.
- تهچین مرغTahchin Morgh
در این نسخه، همهٔ برنج نیمپز با ماست، زردهٔ تخممرغ، زعفران و روغن مخلوط میشود. مرغ پخته و زرشک میان دو لایهٔ برنج مینشینند و تهچین در فر ۱۸۰ درجهٔ سانتیگراد میپزد تا پوسته ببندد.
- جوجه کبابJoojeh Kabab – Persian Saffron Chicken Kebabs
ران مرغ را با پیاز، ماست، آبلیمو، روغن زیتون، زردچوبه، فلفل سیاه و زعفران ۴ تا ۱۲ ساعت مزهدار کن. جوجهها را روی گریل دو ناحیهای تا دمای درونی ۷۴ درجه بپز و در دقیقهٔ آخر با کره و زعفران رومال کن.
- چنجه ماستیYogurt-Marinated Chenjeh
گوشت تکهای را با ماست، پیاز آبگرفته، زعفران و آبلیمو بخوابان، بعد پیاز اضافه را جدا کن، سیخ بزن و روی زغال ملایم کباب کن.
- حلیم بادمجانHalim Bademjan
حلیم بادمجان با بادمجان، گوشت، عدس یا برنج و کشک درست میشود. تفاوتش با کشک بادمجان در وجود گوشت و بافت کوبیده، کشدار و غذا-محور آن است.
- حلیم گندمHaleem Gandom
حلیم گندم با گندم و گوشت آرامپز درست میشود و زمان واقعی آن چند ساعت است. بافت کشدار از پخت کامل گندم، ریشریش شدن گوشت و کوبیدن یا هم زدن طولانی به دست میآید.
- حلیم مرغChicken Wheat Halim
گندم یا بلغور را از قبل بخیسان و بپز، مرغ را جدا بپز و ریشریش کن، بعد هر دو را بکوب و با حرارت ملایم مرتب هم بزن تا حلیم غلیظ و کشدار شود.
- خورش آلو اسفناجKhoresh Aloo Esfenaj / Persian Spinach and Plum Stew
نسخه شناختهشده این خورش با آلوست، نه قیسی. اسفناج جدا تفت میخورد و آلو در پایان اضافه میشود تا خورش ملس شود.
- خورش بادمجانKhoresh Bademjan (Persian Eggplant Stew)
در این نسخه، گوشت گوسفندی با پیاز، سیر، رب گوجه، گوجه خردشده، زعفران و لیموعمانی آرام میپزد. بادمجانها جدا کبابی میشوند و ۲۰ دقیقهی پایانی به خورش میرسند تا نرم شوند و شکلشان را نگه دارند.
- خورش بامیهKhoresh Bamieh (Persian Okra and Beef Stew)
خورش بامیه یک خورش گوجهای ایرانی با گوشت گوساله، بامیه و چاشنی ترش است. بامیه را سالم و جداگانه تفت بده و وقتی گوشت تقریباً نرم شد فقط ۲۰ دقیقه با خورش بپز تا شکلش را حفظ کند.
- خورش بامیه با مرغKhoresh Bamieh ba Morgh / Persian Chicken Okra Stew
بامیه نباید از اول پخت داخل قابلمه باشد. مرغ و سس گوجهای اول جا میافتند، بامیه کوتاه تفت میخورد و آخر اضافه میشود تا شکلش بماند.
- خورش بهKhoresh-e Beh / Persian Quince Stew
به باید جدا کمی تفت بخورد و در پایان وارد خورش شود تا عطرش حفظ شود و تکهها له نشوند. طعم نهایی ملس است، نه شیرینِ دسرگونه.
- خورش ترشه سماق مازندرانیMazandarani Sour Sumac Stew
مرغ را با پیاز تفت بده، سبزی خورشی را جدا سرخ کن، با آبغوره و سماق خیسانده یا صافشده بپز و در پایان ترشی و نمک را تنظیم کن.
- خورش چغاله بادامKhoresh-e Chaghaleh Badoom / Persian Green Almond Stew
گوشت را ۶۰ دقیقه آرام بپز، سبزی تفتخورده را اضافه کن و پس از ۱۵ دقیقه چغالهها را ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بپز. آبغوره را فقط در ۵ دقیقهٔ پایانی اضافه کن.
- خورش ریواسKhoresh Rivas / Persian Rhubarb Stew
ریواس زود له میشود و طعم ترش تازهاش با پخت طولانی میپرد. گوشت و سبزی اول جا میافتند، ریواس در پایان وارد خورش میشود.
- خورش قیسی با گوشت و آلوKhoresh Gheysi (Persian Apricot and Prune Stew)
برای خورش قیسی، گوشت را با پیاز بپز تا نرم شود و فقط نیم پیمانه آب گوشت بماند. سپس قیسی و آلو را با آب خیساندن، رب تفتخورده، پیازداغ، زعفران و آبلیمو اضافه کن و دستکم ۳۰ دقیقه آرام بپز تا میوهها سالم و سس غلیظ بماند.
- خورش قیمه به سبک مانداناMandana-Style Khoresh Gheymeh
در این روش اجزای قیمه جدا آماده میشوند: لپه جدا تفت میخورد و میپزد، گوشت با پیازداغ خوب آرام میپزد، رب جدا سرخ میشود و دارچین، زعفران، گرد لیمو، گلاب و گل بهارنارنج فقط در پایان وارد خورش میشوند. نتیجه قیمهای است که طعمهاش تازهتر میماند و بیدلیل زیاد قل نمیزند.
- خورش کدو حلواییKhoresh-e Kadu Halvaei / Persian Pumpkin Stew
این ردیف به و کدو حلوایی را با هم قاطی کرده بود؛ نسخه قابل اتکا خورش کدو حلوایی است. کدو جدا کمی سرخ یا برشته میشود و در پایان به خورش گوشت اضافه میشود تا له نشود.
- خورش کرفسKhoresh Karafs (Persian Celery Stew)
برای خورش کرفس، پیاز و گوشت را تفت بده و ۳۰ دقیقه نیمپز کن. کرفس و سبزی را جدا تفت بده، با آبغوره به قابلمه اضافه کن و آرام بپز تا گوشت و کرفس نرم و خورش غلیظ شود.
- خورش گردو و زردآلوKhoresh-e Gerdoo va Zardaloo / Persian Walnut and Apricot Stew
گوشت را ۱ ساعت آرام بپز، سپس برگهٔ زردآلو و گردو را ۳۰ دقیقه و در پایان رب گوجه و زعفران را ۱۰ دقیقه اضافه کن.
- خورش لوبیا چیتی ارومیهایUrmia-Style Pinto Bean Stew
خورش لوبیا چیتی یک خورش حبوباتی جاافتاده است. خیساندن لوبیا و پخت آرام، هم نفخ را کم میکند و هم لعاب خورش را بهتر میکند.
- خورش لوبیا سبز با گوشت و لیموعمانیKhoresh Loobia Sabz – Persian Green Bean Stew with Lamb
لوبیا سبز را آماده میکنی، پیاز و گوشت را برشته میکنی و پایهٔ گوجه را میسازی. گوشت با آب و لیموعمانی ۹۰ دقیقه آرام میپزد؛ سپس لوبیا ۳۵ تا ۴۰ دقیقه میپزد و خورش ۱۰ دقیقه استراحت میکند.
- خورش لوبیا سفید با گوشتWhite Bean Stew with Meat
خورش لوبیا سفید از همان منطق خورشهای حبوباتی پیروی میکند: لوبیای خیسانده، گوشت تفتخورده، رب و پخت آرام تا خورش غلیظ شود.
- خورش هلوKhoresh-e Holoo / Persian Peach Stew
خورش هلو باید ملس و خوشرنگ باشد. هلو را جدا کمی تفت میدهند یا در پایان اضافه میکنند تا بافتش حفظ شود و خورش به کمپوت تبدیل نشود.
- خورشت آلوKhoresh Aloo
خورش آلو خورش ایرانی ترشوشیرین با گوشت و آلو خشک است. آلو باید اواخر پخت وارد شود تا هم طعم بدهد و هم شکلش را حفظ کند؛ مقدار ترشی و شیرینی به نوع آلو بستگی دارد.
- خورشت کدو حلواییPumpkin Stew
گوشت را با پیاز و ادویه بپز، کدو حلوایی را جدا با کمی روغن یا کره تفت بده، آلو و رب را اضافه کن و در پایان کدو را بگذار تا خورش ملس و جاافتاده شود.
- خورشت کدو سبزZucchini Stew
گوشت یا مرغ را با پیاز و رب بپز، کدوها را جدا طلایی کن، گوجه و کدو را در نیمه پایانی اضافه کن و خورش را با آبغوره یا لیمو ملایم ترش کن.
- خورشت کلم قمریKohlrabi Stew
گوشت را با پیاز و ادویه بپز، کلم قمری را جدا کمی تفت بده، سبزی و چاشنی را اضافه کن و اجازه بده خورش آرام جا بیفتد.
- خورشت گلکلمCauliflower Stew
گوشت و لپه را با پیاز و رب بپز، گلکلم را جدا تفت بده، سپس با لیموعمانی یا آبغوره به خورش اضافه کن و کوتاه بپز تا گلکلم شکلش را حفظ کند.
- دلمه بادمجانDolmeh Bademjan
دلمه بادمجان باید با بادمجان نیمپز و مایه نیمپخته آماده شود. پخت ملایم در سس باعث میشود بادمجان نرم شود اما وا نرود.
- دلمه فلفل دلمهایDolmeh Felfel Dolmeh-ee
دلمه فلفل دلمهای یکی از دلمههای کلاسیک ایرانی است. مواد داخل باید نیمپخته باشند و فلفلها با حرارت ملایم بپزند تا شکلشان حفظ شود.
- دلمه کلمDolmeh Kalam
دلمه کلم با برگ کلم نرمشده و مایه برنجیگوشتی درست میشود. برگها باید نرم باشند اما پاره نشوند و رولها فشرده در قابلمه چیده شوند.
- دمی گوجهDami Gojeh
دمی گوجه یا دمی گوجهفرنگی نسخه ساده و بیگوشت برنج گوجهای ایرانی است. گوجه تازه و رب رنگ و طعم میدهند و باید آب گوجه را در اندازه آب برنج حساب کرد تا کته شفته نشود.
- دنده کباب کرمانشاهیDandeh Kebab Kermanshahi / Grilled Lamb Ribs
روش اصلی این نسخه سسمحور است: دنده روی چند سیخ مهار میشود، چهار ساعت استراحت میکند و روی زغال ملایم با سس رب گوجه، زعفران و آبلیمو آرام کباب میشود. ماست فقط به یک روش مرینیت جداگانه مربوط است و در این مسیر استفاده نمیشود.
- زرشک پلو با مرغZereshk Polo ba Morgh (Persian Barberry Rice with Chicken)
مرغِ خشکشده را با زردچوبه برشته کن و در سس پیاز، رب، دارچین و زعفران آرام بپز. برنج را جدا آبکش و دم کن؛ زرشکِ خیسانده را روی حرارت کم با کره، شکر و زعفران آماده کن و هنگام سرو روی برنج بریز.
- شله قلمکارSholeh Ghalamkar
شلهقلمکار آش پرکار و مجلسی تهرانی/ایرانی با گوشت، حبوبات، برنج و سبزی است. برخلاف آشهای سریع، باید طولانی بپزد و مرتب هم بخورد تا بافتی کشدار و یکدست پیدا کند.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- شیشلیک شاندیزShishlik Shandiz / Persian Lamb Rib Kabab
شیشلیک شاندیز با دنده یا راسته گوسفندی شناخته میشود. مزهدار کردن چندساعته و حرارت زغال داغ، گوشت را آبدار و بیرونش را برشته میکند.
- عدس پلوAdas Polo – Persian Lentil Rice with Raisins and Dates
عدس را جدا نیمپز و برنج را آبکش میکنی، سپس برنج و عدس را با دارچین لایهلایه دم میگذاری. پیاز طلایی، کشمش و خرمای کوتاهتفتخورده و برنج زعفرانی روی پلو میآیند.
- فسنجونFesenjoon
مرغ را جداگانه طلایی کن، پیاز و گردوی ریزآسیابشده را در همان قابلمه تفت بده و خورش را با نصف پیمانه رب انار روی حرارت ملایم جا بینداز. بعد از ۴۵ دقیقه ترشی و شیرینی را کمکم تنظیم کن و پخت را تا نرمشدن مرغ، غلیظماندن سس و بالا آمدن روغن گردو ادامه بده.
- قابلی پلوQabeli Polo / Kabuli Palaw
قابلی پلو با گوشت نرم، برنج جدا دانه و رویه هویج و کشمش شناخته میشود. هویج و کشمش جدا تفت میخورند و در پایان روی پلو میآیند.
- قورمهسبزیGhormeh Sabzi
سبزی را جداگانه تفت بده و گوشت و لوبیای خیسخورده را با پیاز و زردچوبه روی حرارت ملایم بپز. بعد سبزی، پیاز داغ و لیموعمانی را اضافه کن و به خورش فرصت بده آرام جا بیفتد.
- قیمه بادمجانGheymeh Bademjan / Split Pea and Eggplant Stew
قیمه بادمجان همان پایه قیمه را دارد، اما بادمجانهای سرخشده در پایان روی خورش قرار میگیرند تا نرم شوند و وا نروند.
- قیمه ریزه نخودچی اصفهانیIsfahani Gheymeh Rizeh Nokhodchi
قیمه ریزه نخودچی از گوشت چرخکرده، آرد نخودچی، پیاز و ادویه درست میشود. ورز دادن خوب و پخت آرام، قلقلیها را منسجم نگه میدارد.
- قیمه گیاهیVegan Khoresh Gheymeh / Plant-Based Split Pea Stew
قیمه گیاهی باید همچنان شخصیت قیمه را حفظ کند: لپه، رب گوجه، لیموعمانی و سیبزمینی خلالی. قارچ فقط جای بافت گوشتی را پر میکند، نه اینکه خورش را قارچمحور کند.
- قیمه نثار قزوینGheymeh Nesar Qazvini / Persian Jeweled Rice with Meat
قیمه نثار خورش ساده نیست؛ غذای مجلسی قزوین است که گوشت پخته و خلالهای شیرینمعطر روی برنج زعفرانی نثار میشود.
- کباب برگKabab Barg
برای کباب برگ، فیلهٔ گوساله را نازک و یکدست باز کن. گوشت را با آب پیاز، زعفران، روغن، نمک و فلفل دستکم ۲ ساعت در یخچال مزهدار کن و ۶ تا ۸ دقیقه روی آتش داغ بپز.
- کباب بره زعفرانیKabab Barreh / Persian Saffron Lamb Kabab
کباب بره به گوشت نرم و مرینیت ملایم نیاز دارد؛ زعفران و پیاز طعم میدهند، اما اسید زیاد یا پخت طولانی گوشت را خشک میکند.
- کباب بنابBonab Kebab
گوشت گوسفندی را درشت چرخ یا ساطوری کن، با پیاز خرد یا آبگرفته و نمک و فلفل ورز بده، پهنتر از کوبیده روی سیخ بگیر و روی زغال کباب کن.
- کباب تابهایSkillet Kebab
گوشت و پیاز آبگرفته را ورز بده، کف تابه پهن و خطکشی کن، با حرارت متوسط بپز و در کنار گوجه یا سس گوجه سرو کن.
- کباب جگرKabab-e Jigar
کباب جگر به تازگی جگر و پخت خیلی کوتاه وابسته است. جگر اگر زیاد روی آتش بماند خشک و سفت میشود؛ نمک و چاشنی بهتر است نزدیک سرو اضافه شود.
- کباب چنجهKabab Chenjeh
کباب چنجه از تکههای مکعبی گوشت نرم درست میشود. مزهدار کردن با پیاز، زعفران، روغن و مقدار کنترلشدهای آبلیمو یا ماست رایج است؛ نمک بهتر است نزدیک پخت اضافه شود تا گوشت سفت نشود.
- کباب حسینیKabab Hosseini
کباب حسینی برخلاف نامش همیشه کباب زغالی نیست؛ سیخهای چوبی گوشت با سبزیجات در قابلمه، تابه یا فر آرام میپزند و آبدار میمانند.
- کباب دولی معروف مسعودMasoud's Famous Dooli Kebab
گوشت چرخکرده، نمک، جوش شیرین و پیاز رندهشده را با تمام آب پیاز چند دقیقه خوب ورز دهید تا از حالت شل و آبکی به مایهای چسبنده و منسجم برسد. اگر مخلوط گرم شد، چند ساعت در یخچال استراحت دهید. بعد آن را به قسمتهای ۵۰ گرمی فرم دهید؛ این مقدار حدود ۳۰ کباب کوچک، مناسب حدود ۶ نفر، میدهد. در تابه خیلی داغ، گریل یا ایرفرایر بپزید؛ حتی میتوانید مستقیم از فریزر بپزید.
- کباب کوبیدهKabab Koobideh – Persian Ground Meat Kabobs
پیاز آبگرفته و مخلوط گوشت را خوب ورز میدهی، زعفران و ادویه را اضافه میکنی و مایه را یک ساعت سرد میگذاری. بعد آن را روی سیخ پهن میکنی و همراه گوجه روی حرارت خیلی زیاد، با چرخاندن پیوسته، کباب میکنی.
- کباب لقمهKabab Loghmeh / Persian Ground Meat Kabab Bites
کباب لقمه از خانواده کوبیده است اما برای خانه آسانتر شکل میگیرد. گرفتن آب پیاز و استراحت مایه باعث میشود از سیخ یا تابه جدا نشود.
- کباب نگینیKabab Negini
کباب نگینی ترکیب کوبیده و تکههای مرغ است. مایه گوشت باید خوب ورز بخورد و مرغها کوچک و هماندازه باشند تا هر دو بخش همزمان بپزند.
- کباب وزیریVaziri Kebab
مایه کوبیده را با گوشت و پیاز آبگرفته آماده کن، جوجه را با پیاز و زعفران و آبلیمو بخوابان، هر دو را همزمان کباب کن و کنار هم سرو کن.
- کتلتKotlet / Persian Meat and Potato Patties
کتلت باید نازک و یکنواخت فرم بگیرد تا داخلش بپزد و بیرونش ترد شود. آب اضافهٔ پیاز را بگیر تا مایه شل نشود.
- کشک کدوKashk-e Kadoo / Persian Zucchini with Whey
کشک کدو از کدو سبز نرمشده و لهشده با کشک ساخته میشود. پیازداغ، سیرداغ و نعناعداغ طعم اصلی را کامل میکنند.
- کلمپلو شیرازیKalam Polo Shirazi
پیاز و کلم قمری را با ادویه شیرازی تفت بده. برنج را با جعفری، شوید، ریحان و پیازچه یک دقیقه بجوشان، آبکش کن و با کلم لایهلایه دم بده؛ کوفتهریزههای ترد را جداگانه سرخ کن و روی پلو بچین.
- کله گنجشکیKalleh Gonjeshki
گوشت را با پیاز رندهشده و ادویه قلقلی کن، سس پیاز و رب را بساز، سیبزمینی را بپز و قلقلیها را آرام در سس بینداز تا سفت و مغزپخت شوند.
- کوفته برنجیKoofteh Berenji
کوفته برنجی از کوفتههای کلاسیک ایرانی است؛ گوشت، برنج نیمپز، لپه، سبزی معطر و پیاز آبگرفته باید خوب ورز بخورند. پخت آرام در سس ملایم مهم است تا کوفتهها وا نروند.
- کوفته تبریزیKoofteh Tabrizi
برنج و لپهٔ پخته و خنکشده با گوشت، سبزی، پیاز آبگرفته، تخممرغ و آرد نخودچی خوب ورز میخورند. کوفتههای مغزدار در سس رب، زعفران و دارچین با جوش بسیار ملایم میپزند تا بدون ترک کاملاً مغزپخت شوند.
- کوفته نخودچیKoofteh Nokhodchi
گوشت چرخکرده را با آرد نخودچی، پیاز آبگرفته، ادویه و در صورت نیاز یک تخممرغ ورز بده، کمی استراحت بده و کوفتههای کوچک درست کن. کوفتهها را در سس رب گوجه با شعله کم بپز؛ جوش شدید و تکان دادن زودهنگام باعث وا رفتنشان میشود.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- کوکو سیبزمینیKuku Sibzamini (Persian Potato Kuku)
سیبزمینی خام و پیاز را ریز رنده کن و با تخممرغ و ادویه مخلوط کن؛ سپس مایه را یکجا در تابه پهن کن. وقتی مرکز کوکو بسته شد، آن را چهار قسمت کن و هر تکه را برگردان تا طرف دوم هم طلایی شود.
- کوکو مرغ زعفرانیKuku Morgh (Saffron Chicken Kuku)
مرغ پخته و خنک را با پیاز تفتداده، تخممرغ، جعفری و زعفران مخلوط کن. مایه باید روی حرارت متوسط آرام ببندد؛ زرشک اختیاری است و کوکو وقتی برگردانده میشود که مرکز آن بسته باشد.
- گوندیGondi
گوندی غذای فارسی-یهودی با کوفتههای بزرگ و نرم از آرد نخودچی، مرغ یا گوشت چرخکرده، پیاز، هل و زردچوبه است. مایه باید خوب ورز بخورد و در آب مرغ یا آبگوشت با جوش ملایم بپزد تا وا نرود.
- لوبیا پلوLoobia Polo (Lubia Polo)
اول پیاز و گوشت را تفت میدهی. بعد لوبیا سبز، رب و ادویه را اضافه میکنی و میگذاری آبِ مایه کشیده شود. مایه را لابهلای برنج آبکششده میریزی و با زعفران دم میگذاری تا برنج دانهدانه و تهدیگ طلایی شود.
- ماهیچه مجلسیMahicheh / Persian Braised Lamb Shanks
ماهیچه با عجله خوب نمیشود. پیاز زیاد، حرارت کم، زمان طولانی و زعفران، گوشت را نرم و سس را غلیظ میکند.
- مرجو خورش طالقانیMarjoo Khoresh (Taleghan Lentil and Lamb Stew)
مرجو خورش طالقانی با عدس، گوشت گوسفندی و آلو آرام میپزد. سیبزمینی خلالی جدا سرخ میشود و آبغوره در پایان، مزهٔ خورش را متعادل میکند.
- مرغ ترش گیلانیGilani Sour Chicken Stew
مرغ را با پیاز و زردچوبه تفت بده، سبزی معطر و سیر را جدا کمی سرخ کن، گردو و رب انار را اضافه کن و خورش را آرام بپز تا مرغ نرم و سس جاافتاده شود.
- مرغ شکمپرMorgh Shekam Por / Persian Stuffed Chicken
مرغ شکمپر دلمه مرغ نیست؛ یک مرغ کامل است که داخل شکمش با ترکیب ترشوشیرین گردو، زرشک، رب انار و سبزی پر میشود و بعد آرام میپزد تا گوشت نرم و پوست برشته شود.
- مقلوبه مرغ و بادمجانMaqluba with Chicken and Eggplant
مقلوبه غذای لایهای برنج، مرغ و سبزیجات است که نامش از برگرداندن قابلمه هنگام سرو میآید. برنج باید با آب مرغ اندازه پخته شود تا بعد از برگرداندن وا نرود.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
- واویشکا گیلانیGilani Vavishka
پیاز و گوشت را تفت بده، رب و گوجه را اضافه کن تا سس غلیظ شود، سیبزمینی سرخشده را کنار یا داخل خوراک بده و در صورت دلخواه تخممرغ را آخر کار روی مواد ببند.
- هویجپلو با گوشت چرخکردهHavij Polo with Ground Meat
هویجپلو در این نسخه با گوشت چرخکرده، هویج خلالی، زعفران، دارچین، هل و گلاب آماده میشود. مایهٔ هویج و گوشت لابهلای برنج آبکش قرار میگیرد و با تهدیگ سیبزمینی دم میکشد.
- یتیمچهYatimcheh
یتیمچه خوراک ساده و گیاهی ایرانی با بادمجان، گوجه، پیاز و سیر است. تخممرغ جزء اصلی این نسخه نیست؛ تمرکز غذا روی جاافتادن بادمجان و گوجه با ادویه کم و حرارت ملایم است.
- یخنیYakhni Khorasani
یخنی در این ردیف به خوراک گوشتی خراسانی/درگزی نزدیک است: گوشت با پیاز، گوجه، سیبزمینی و ادویه آرام میپزد. غذا باید کمآب و جاافتاده باشد و با نان یا چلو سرو شود.
پیشغذا۱۳
- آش انارAsh-e Anar Shirazi (Persian Pomegranate Soup)
برای این آش شیرازی، کوفتهریزه، لپه، برنج و سبزی آش با آب و آب انار سه ساعت روی حرارت ملایم میپزند. رب انار در میانهٔ پخت و زعفران دمکرده در ده دقیقهٔ پایانی اضافه میشود.
- پتاژ گوجهفرنگیTomato Potage
آرد رو تو کره طلایی میکنی، آبگوشت رو کمکم اضافه میکنی. رب گوجه و چاشنی میزنی و چند جوش میخوره. میتونی صاف کنی و چرخ خامه روش بزنی.
- خورش ماست اصفهانیKhoresht Mast (Isfahan Yogurt Dessert)
گوشت گردن را با پیاز و ادویه آرام بپز و آنقدر بکوب تا روشن و کشدار شود. ماست چکیده و شکر را روی حرارت ملایم گرم کن، سپس گوشت، زعفران، گلاب و مغزها را بیفزا. خورش ماست باید دستکم ۱۲ ساعت در یخچال بماند و سرد سرو شود.
- دلمه برگ موDolmeh Barg Mo
لپه و برنج را جداگانه نیمپز کن و با گوشت، پیاز، سبزی دلمه و پیازچه آرام مخلوط کن. دلمهها را فشرده بچین، ابتدا با آب و سپس با چاشنی سرکه، شکر و زعفران روی حرارت کم بپز.
- سالاد شیرازیSalad Shirazi
سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آبلیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.
- سالسا گوجه گیلاسی کبابیFire-Roasted Cherry Tomato Salsa
سینی فر را چرب کنید و گوجه گیلاسی، پیاز خردشده، سیر با پوست و هالاپینو را زیر گریل فر کبابی کنید تا کمی سیاه و دودی شوند. سیر را از پوست جدا کنید و همه مواد کبابی را با آب لیمو، گشنیز، زیره، اورگانو خشک، فلفل کاین، نمک و فلفل در مخلوطکن بزنید. برای طعم بهتر، سالسا را قبل از سرو در یخچال استراحت دهید.
- سوپ جوPersian Barley Soup
جو رو از قبل میشوری و خیس میکنی. با آبگوشت میپزی تا لعاب بندازه، هویج رو اضافه میکنی و بعد سس سفید رو میریزی. آخر کار خامه و جعفری رو روی سوپخوری اضافه میکنی.
- سوپ سبزیVegetable Soup
پیاز، فلفل، شلغم، کرفس و کلم رو خرد و تو کره سرخ میکنی. آبگوشت رو اضافه میکنی و سیبزمینی و اسفناج و ترشک رو میاندازی. اسپاگتی ریز رو جدا میپزی و آخر اضافه میکنی.
- سوپ کدو حلواییPersian Pumpkin Soup
کدو رو پوست میگیری و میپزی تا نرم بشه. پورهش میکنی و با شیر و پیاز سرخشده مخلوط میکنی. آخر کار کرهٔ داغ روی هر کاسه.
- سوپ گندمPersian Wheat Soup
گندم رو خیس کن و با آبگوشت بپز. هویج اضافه و سس سفید بریز و یه قاشق رب بزن. آخر کار خامه و جعفری.
- کشک بادمجانKashk-e Bademjan (Persian Eggplant Dip)
بادمجان را در فر نرم کن، با پیاز و سیر بپز و له کن. در پایان کشک و کمی نعناداغ را اضافه کن و با پیازداغ، سیرداغ، نعناداغ و گردو سرو کن.
- کشک کدوKashk-e Kadoo / Persian Zucchini with Whey
کشک کدو از کدو سبز نرمشده و لهشده با کشک ساخته میشود. پیازداغ، سیرداغ و نعناعداغ طعم اصلی را کامل میکنند.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
مخلفات۳
- سالاد شیرازیSalad Shirazi
سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آبلیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
میانوعده۲
- سالسا گوجه گیلاسی کبابیFire-Roasted Cherry Tomato Salsa
سینی فر را چرب کنید و گوجه گیلاسی، پیاز خردشده، سیر با پوست و هالاپینو را زیر گریل فر کبابی کنید تا کمی سیاه و دودی شوند. سیر را از پوست جدا کنید و همه مواد کبابی را با آب لیمو، گشنیز، زیره، اورگانو خشک، فلفل کاین، نمک و فلفل در مخلوطکن بزنید. برای طعم بهتر، سالسا را قبل از سرو در یخچال استراحت دهید.
- سوسیس بندریSosis Bandari
پیاز را خلالی و طلایی کن، سوسیس و سیبزمینی را اضافه کن، رب و فلفل را خوب تفت بده و خوراک تند و غلیظ را با نان و ترشی سرو کن.