تخممرغ
تخممرغ — پروتئین حیوانی در آشپزی ایرانی. از پروتئینهای اصلی در آشپزی ایرانی، پایه خورشها، کبابها و پلوها. اغلب به صورت عدد اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
وقتی وقت کمه
اغلب همراه با…
دستورهای با تخممرغ
غذای اصلی۱۷
- آش دوغAsh-e Doogh
آش دوغ آش ترشملایم آذری/ایرانی با دوغ یا ماست، نخود، برنج و سبزی است. حساسترین بخش، اضافه کردن و گرم کردن دوغ با هم زدن مداوم است تا نبرد و بافت آش یکدست بماند.
- آش دوغ اردبیل به روش مسعودMasoud-Style Ardabil Ash-e Doogh
این آش دوغ اردبیلی با نخود، برنج، سبزی آش و دوغ ترش درست میشود. برای اینکه دوغ نبرد، تخممرغ اول داخل ماست کامل باز میشود و بعد دوغ کمکم اضافه میشود و تا جوش ملایم مرتب هم میخورد.
- اشکنهEshkeneh
اشکنه یک غذای سریع ایرانی بر پایه پیازداغ، زردچوبه، شنبلیله خشک و تخممرغ است. برخلاف آشهای سنگین، در کمتر از یک ساعت آماده میشود و معمولاً با نان ترید میشود.
- باقالی قاتقBaghali Ghatogh — Lima Beans with Dill and Egg
باقالی قاتق گیلانی خوراکی از باقالی پوستگرفته، شوید، سیر، زردچوبه و تخممرغ است. باقالی با سه پیمانه آب جوش ۳۰ دقیقه آرام میپزد و تخممرغها در پایان روی خوراک میبندند.
- پیچاق قیمه اردبیلیPichagh Gheymeh / Ardabil Almond Stew
پیچاق قیمه خورش اردبیلیِ گوشت، پیاز و خلال بادام است؛ با زعفران کمآب میشود و در پایان با تخممرغ و پلو سرو میشود.
- تهچین مرغTahchin Morgh
در این نسخه، همهٔ برنج نیمپز با ماست، زردهٔ تخممرغ، زعفران و روغن مخلوط میشود. مرغ پخته و زرشک میان دو لایهٔ برنج مینشینند و تهچین در فر ۱۸۰ درجهٔ سانتیگراد میپزد تا پوسته ببندد.
- کتلتKotlet / Persian Meat and Potato Patties
کتلت باید نازک و یکنواخت فرم بگیرد تا داخلش بپزد و بیرونش ترد شود. آب اضافهٔ پیاز را بگیر تا مایه شل نشود.
- کوفته برنجیKoofteh Berenji
کوفته برنجی از کوفتههای کلاسیک ایرانی است؛ گوشت، برنج نیمپز، لپه، سبزی معطر و پیاز آبگرفته باید خوب ورز بخورند. پخت آرام در سس ملایم مهم است تا کوفتهها وا نروند.
- کوفته تبریزیKoofteh Tabrizi
برنج و لپهٔ پخته و خنکشده با گوشت، سبزی، پیاز آبگرفته، تخممرغ و آرد نخودچی خوب ورز میخورند. کوفتههای مغزدار در سس رب، زعفران و دارچین با جوش بسیار ملایم میپزند تا بدون ترک کاملاً مغزپخت شوند.
- کوفته نخودچیKoofteh Nokhodchi
گوشت چرخکرده را با آرد نخودچی، پیاز آبگرفته، ادویه و در صورت نیاز یک تخممرغ ورز بده، کمی استراحت بده و کوفتههای کوچک درست کن. کوفتهها را در سس رب گوجه با شعله کم بپز؛ جوش شدید و تکان دادن زودهنگام باعث وا رفتنشان میشود.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- کوکو سبزیKuku Sabzi
سبزیهای کاملاً خشک را با مایهٔ تخممرغ، ماست، آرد و ادویه مخلوط میکنی، سپس گردو و زرشک را اضافه میکنی. کوکو با حرارت کم و درِ بسته میپزد و پس از برگرداندن، طرف دوم هم طلایی میشود.
- کوکو سیبزمینیKuku Sibzamini (Persian Potato Kuku)
سیبزمینی خام و پیاز را ریز رنده کن و با تخممرغ و ادویه مخلوط کن؛ سپس مایه را یکجا در تابه پهن کن. وقتی مرکز کوکو بسته شد، آن را چهار قسمت کن و هر تکه را برگردان تا طرف دوم هم طلایی شود.
- کوکو مرغ زعفرانیKuku Morgh (Saffron Chicken Kuku)
مرغ پخته و خنک را با پیاز تفتداده، تخممرغ، جعفری و زعفران مخلوط کن. مایه باید روی حرارت متوسط آرام ببندد؛ زرشک اختیاری است و کوکو وقتی برگردانده میشود که مرکز آن بسته باشد.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
- واویشکا گیلانیGilani Vavishka
پیاز و گوشت را تفت بده، رب و گوجه را اضافه کن تا سس غلیظ شود، سیبزمینی سرخشده را کنار یا داخل خوراک بده و در صورت دلخواه تخممرغ را آخر کار روی مواد ببند.
شیرینی۹
- انگشتپیچ همدانAngosht Pich Hamedani / White Honey Sweet
انگشتپیچ خمیر آردی نیست؛ شربت قوامآمده با سفیده تخممرغ زده میشود تا شبیه عسل سفید و کشدار شود. کنترل قوام شربت و همزدن طولانی مهمترین بخش کار است.
- زولبیا و بامیهZoolbia and Bamieh
زولبیا و بامیه هر دو به شربت غلیظ و روغن داغ نیاز دارند. شیرینی باید داغ وارد شربت ولرم یا همدما شود تا تردی و شهد مناسب بگیرد.
- شیرینی برنجی کرمانشاهیNan-e Berenji (Persian Rice Cookies)
برای ۲۴ شیرینی، خمیر آرد برنج و کره را ۴ تا ۶ ساعت سرد کن؛ شیرینیها را در فر ۱۶۳ درجه فقط ۸ تا ۱۰ دقیقه بپز و پیش از جابهجایی ۱۰ دقیقه روی سینی خنک کن.
- شیرینی دانمارکیShirini Danmarki (Danish Pastry)
برای دانمارکی قنادیسبک، خمیر باید با خمیرمایه ور بیاید و کرم کاملاً خنک باشد. خمیر را نازک باز میکنی، کرم را داخلش میگذاری، دوباره کمی استراحت میدهی و بعد با رومال میپزی تا طلایی شود. کرم داغ یا خمیر گرم، لایه و فرم شیرینی را خراب میکند.
- شیرینی کشمشیShirini Keshmeshi / Persian Raisin Cookies
شیرینی کشمشی باید نرم و کمی پهن باشد. مایه شلتر از خمیر قالبی است و با قاشق روی سینی گذاشته میشود.
- شیرینی مرباییShirini Morabaii / Persian Jam Sandwich Cookies
شیرینی مربایی باید کوتاه پخته شود تا رنگش روشن بماند و بعد از خنک شدن با مربا جفت شود. خمیر گرم یا پخت طولانی، شیرینی را خشک و شکننده میکند.
- شیرینی نارگیلیShirini Nargili
راز شیرینی نارگیلی قنادی، گرم کردن ملایم مایه بدون پختن سفیده و پخت کوتاه در فر داغ است؛ داخل باید نرم و رویه کمی طلایی بماند.
- گز اصفهانGaz / Persian Pistachio Nougat
گز به کنترل دمای شربت و همزدن سفیده وابسته است. شربت داغ مرحلهای وارد سفیده زدهشده میشود تا بافت نوقایی کشدار بسازد.
- نان خامهایNoon Khamei / Persian Cream Puffs
نان خامهای همان منطق خمیر شو را دارد: آب و کره با آرد پخته میشود، تخممرغ مرحلهای اضافه میشود، پوستهها در فر پف میکنند و بعد از خنکشدن با خامه پر میشوند.
دسر۵
- خاگینهKhagineh / Persian Sweet Omelet
خاگینه بین املت شیرین و پنکیک است: خمیر تخممرغی در تابه میپزد و بعد با شربت زعفرانی گلابی عطر میگیرد.
- زولبیا و بامیهZoolbia and Bamieh
زولبیا و بامیه هر دو به شربت غلیظ و روغن داغ نیاز دارند. شیرینی باید داغ وارد شربت ولرم یا همدما شود تا تردی و شهد مناسب بگیرد.
- شیرینی گوشفیلShirini Gosh-e Fil (Elephant Ear Pastry)
گوشفیل شیرینی نازک سرخشده و شربتی است. خمیر باید نازک باز شود تا بعد از سرخ شدن سبک بماند.
- شیرینی نارگیلیShirini Nargili
راز شیرینی نارگیلی قنادی، گرم کردن ملایم مایه بدون پختن سفیده و پخت کوتاه در فر داغ است؛ داخل باید نرم و رویه کمی طلایی بماند.
- کرم کارامل به سبک سوسنSousan-Style Creme Caramel
تخممرغ، شکر، وانیل و نمک را با چنگال فقط در حد باز شدن لختگی بزن. شیر جوشیده را به مواد اضافه کن، روی کارامل بستهشده داخل قالب بریز و قالب را در ظرف آب، در فر ۱۸۰ درجه بپز؛ بعد از خنک شدن، ۷ ساعت در یخچال استراحت بده.
پیشغذا۴
- سالاد بادمجانPersian Eggplant Salad
بادمجون رو کباب میکنی، پوست میگیری و میکوبی. سس مایونز با آب لیمو، روغن زیتون و جعفری میزنی. پیازچه میاندازی، بادمجون رو با سس برهم میزنی و تخممرغ سفت رنده میزنی.
- سوپ ترهٔ فرنگیPersian Leek Soup
ترهٔ فرنگی رو تو کره نرم میکنی، آرد و آبگوشت داغ رو اضافه میکنی تا یه پایهٔ مخملی بسازی، و آخر کار زرده و خامه رو اول با کمی از همون سوپ داغ مخلوط میکنی (تمپر) و بعد آروم برمیگردونی تو قابلمه.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- میرزاقاسمیMirza Ghasemi
بادمجانها را دودی میکنی و بعد با سیر و گوجه میپزی تا آب اضافهشان کشیده شود. در پایان تخممرغها را اضافه میکنی. نتیجه باید غلیظ، دودی و پرعطر باشد.
صبحانه۴
- خاگینهKhagineh / Persian Sweet Omelet
خاگینه بین املت شیرین و پنکیک است: خمیر تخممرغی در تابه میپزد و بعد با شربت زعفرانی گلابی عطر میگیرد.
- کوکو سبزیKuku Sabzi
سبزیهای کاملاً خشک را با مایهٔ تخممرغ، ماست، آرد و ادویه مخلوط میکنی، سپس گردو و زرشک را اضافه میکنی. کوکو با حرارت کم و درِ بسته میپزد و پس از برگرداندن، طرف دوم هم طلایی میشود.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
مخلفات۳
- سالاد بادمجانPersian Eggplant Salad
بادمجون رو کباب میکنی، پوست میگیری و میکوبی. سس مایونز با آب لیمو، روغن زیتون و جعفری میزنی. پیازچه میاندازی، بادمجون رو با سس برهم میزنی و تخممرغ سفت رنده میزنی.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- کوکو سبزیKuku Sabzi
سبزیهای کاملاً خشک را با مایهٔ تخممرغ، ماست، آرد و ادویه مخلوط میکنی، سپس گردو و زرشک را اضافه میکنی. کوکو با حرارت کم و درِ بسته میپزد و پس از برگرداندن، طرف دوم هم طلایی میشود.