برنج
برنج — غلات در آشپزی ایرانی. از غلات پایه در آشپزی ایرانی. اغلب به صورت پیمانه اندازه‌گیری می‌شه.
این ماده بیشتر کجا می‌آد؟
اغلب همراه با…
دستورهای با برنج
غذای اصلی۱۹
- آش دوغAsh-e Doogh
آش دوغ آش ترش‌ملایم آذری/ایرانی با دوغ یا ماست، نخود، برنج و سبزی است. حساس‌ترین بخش، اضافه کردن و گرم کردن دوغ با هم زدن مداوم است تا نبرد و بافت آش یکدست بماند.
- آش دوغ اردبیل به روش مسعودMasoud-Style Ardabil Ash-e Doogh
این آش دوغ اردبیلی با نخود، برنج، سبزی آش و دوغ ترش درست می‌شود. برای اینکه دوغ نبرد، تخم‌مرغ اول داخل ماست کامل باز می‌شود و بعد دوغ کم‌کم اضافه می‌شود و تا جوش ملایم مرتب هم می‌خورد.
- آلبالو پلو به سبک مانداناAlbaloo Polo (Persian Sour Cherry Rice)
راز این نسخه برنج خوب و زنده آبکش‌شده، آلبالوی زیاد و فقط چند دقیقه جوشیده، و اضافه کردن آلبالو نزدیک پایان دم است. آلبالو را در ظرف لعابی یا روحی کوتاه بپز، اما خود پلو و ته‌دیگ نان را در قابلمه تفلون دم کن تا ته‌دیگ مطمئن‌تر دربیاید.
- استانبولی پلوEstamboli Polo
استانبولی پلو یا دمی گوجه، پلوی گوجه‌ای ایرانی با برنج، گوجه، رب و سیب‌زمینی است. نسخه گوشتی با گوشت چرخ‌کرده یا تکه‌ای رایج است، اما کلید طعم، تفت دادن رب و کنترل آب گوجه است تا برنج شفته نشود.
- دلمه بادمجانDolmeh Bademjan
دلمه بادمجان باید با بادمجان نیم‌پز و مایه نیم‌پخته آماده شود. پخت ملایم در سس باعث می‌شود بادمجان نرم شود اما وا نرود.
- دلمه فلفل دلمه‌ایDolmeh Felfel Dolmeh-ee
دلمه فلفل دلمه‌ای یکی از دلمه‌های کلاسیک ایرانی است. مواد داخل باید نیم‌پخته باشند و فلفل‌ها با حرارت ملایم بپزند تا شکلشان حفظ شود.
- دلمه کلمDolmeh Kalam
دلمه کلم با برگ کلم نرم‌شده و مایه برنجی‌گوشتی درست می‌شود. برگ‌ها باید نرم باشند اما پاره نشوند و رول‌ها فشرده در قابلمه چیده شوند.
- دمی گوجهDami Gojeh
دمی گوجه یا دمی گوجه‌فرنگی نسخه ساده و بی‌گوشت برنج گوجه‌ای ایرانی است. گوجه تازه و رب رنگ و طعم می‌دهند و باید آب گوجه را در اندازه آب برنج حساب کرد تا کته شفته نشود.
- رشته پلوReshteh Polo
رشته پلو پلوی مناسبتی ایرانی، به‌ویژه حوالی نوروز، است. رشته پلویی کوتاه با برنج دم می‌کشد و روی آن معمولاً کشمش، خرما، زعفران و گاهی گوشت یا مرغ می‌آید؛ کشک و نعناع‌داغ مربوط به این غذا نیست.
- شکرپلو شیرازیShekar Polo Shirazi / Persian Sweet Saffron Rice
شکرپلو برنج شیرین ساده نیست؛ شربت زعفرانی و گلابی جدا آماده می‌شود و برنج آبکش‌شده با آن لایه‌لایه دم می‌کشد.
- شله قلمکارSholeh Ghalamkar
شله‌قلمکار آش پرکار و مجلسی تهرانی/ایرانی با گوشت، حبوبات، برنج و سبزی است. برخلاف آش‌های سریع، باید طولانی بپزد و مرتب هم بخورد تا بافتی کشدار و یکدست پیدا کند.
- قابلی پلوQabeli Polo / Kabuli Palaw
قابلی پلو با گوشت نرم، برنج جدا دانه و رویه هویج و کشمش شناخته می‌شود. هویج و کشمش جدا تفت می‌خورند و در پایان روی پلو می‌آیند.
- قیمه نثار قزوینGheymeh Nesar Qazvini / Persian Jeweled Rice with Meat
قیمه نثار خورش ساده نیست؛ غذای مجلسی قزوین است که گوشت پخته و خلال‌های شیرین‌معطر روی برنج زعفرانی نثار می‌شود.
- کلمپلو شیرازیKalam Polo Shirazi
پیاز و کلم قمری را با ادویه شیرازی تفت بده. برنج را با جعفری، شوید، ریحان و پیازچه یک دقیقه بجوشان، آبکش کن و با کلم لایه‌لایه دم بده؛ کوفته‌ریزه‌های ترد را جداگانه سرخ کن و روی پلو بچین.
- کوفته برنجیKoofteh Berenji
کوفته برنجی از کوفته‌های کلاسیک ایرانی است؛ گوشت، برنج نیم‌پز، لپه، سبزی معطر و پیاز آب‌گرفته باید خوب ورز بخورند. پخت آرام در سس ملایم مهم است تا کوفته‌ها وا نروند.
- کوفته تبریزیKoofteh Tabrizi
برنج و لپهٔ پخته و خنک‌شده با گوشت، سبزی، پیاز آب‌گرفته، تخم‌مرغ و آرد نخودچی خوب ورز می‌خورند. کوفته‌های مغزدار در سس رب، زعفران و دارچین با جوش بسیار ملایم می‌پزند تا بدون ترک کاملاً مغزپخت شوند.
- ماهی دودیMahi Doodi
ماهی دودی خودش فرآورده آماده و شور است؛ کار اصلی در خانه گرم کردن ملایم و سرو درست آن کنار برنج و چاشنی‌های ملایم است. نمک غذاهای کناری را باید با شوری ماهی تنظیم کرد.
- مقلوبه مرغ و بادمجانMaqluba with Chicken and Eggplant
مقلوبه غذای لایه‌ای برنج، مرغ و سبزیجات است که نامش از برگرداندن قابلمه هنگام سرو می‌آید. برنج باید با آب مرغ اندازه پخته شود تا بعد از برگرداندن وا نرود.
- هویج‌پلو با گوشت چرخ‌کردهHavij Polo with Ground Meat
هویج‌پلو در این نسخه با گوشت چرخ‌کرده، هویج خلالی، زعفران، دارچین، هل و گلاب آماده می‌شود. مایهٔ هویج و گوشت لابه‌لای برنج آبکش قرار می‌گیرد و با ته‌دیگ سیب‌زمینی دم می‌کشد.
مخلفات۲
- ته‌دیگTahdig / Persian Crispy Rice
ته‌دیگ غذای جداگانه نیست، جایزه کف قابلمه پلو است. راز آن برنج نیم‌پز، چربی کافی، حرارت کنترل‌شده و صبر تا طلایی‌شدن کف قابلمه است.
- ته‌دیگ سیب‌زمینی به سبک مانداناMandana-Style Potato Tahdig
برای ته‌دیگ سیب‌زمینی خوب، سیب‌زمینی زرد و کمی پیر بهتر از سیب‌زمینی خیلی تازه جواب می‌دهد. روغن باید خوب داغ شود، نمک و کنجد سریع و یکنواخت کف قابلمه بیاید، سیب‌زمینی‌ها بی‌معطلی چیده شوند، روی پلو آب‌روغن داده شود و بعد از شعله‌ی زیاد اول، پلو با حرارت ملایم دم بکشد.
دسر۲
- شله‌زردSholeh Zard / Persian Saffron Rice Pudding
شله‌زرد با برنجی که کاملا شکفته و لعاب‌دار شده درست می‌شود؛ زعفران، گلاب و خلال بادام در پایان اضافه می‌شوند تا عطرشان حفظ شود.
- شیر برنجShir Berenj / Persian Rice Pudding
شیر برنج باید با حرارت ملایم بپزد تا برنج کاملا باز شود و شیر ته نگیرد. گلاب و هل را در پایان اضافه کن تا عطرشان حفظ شود.
پیش‌غذا۲
- آش انارAsh-e Anar Shirazi (Persian Pomegranate Soup)
برای این آش شیرازی، کوفته‌ریزه، لپه، برنج و سبزی آش با آب و آب انار سه ساعت روی حرارت ملایم می‌پزند. رب انار در میانهٔ پخت و زعفران دم‌کرده در ده دقیقهٔ پایانی اضافه می‌شود.
- دلمه برگ موDolmeh Barg Mo
لپه و برنج را جداگانه نیم‌پز کن و با گوشت، پیاز، سبزی دلمه و پیازچه آرام مخلوط کن. دلمه‌ها را فشرده بچین، ابتدا با آب و سپس با چاشنی سرکه، شکر و زعفران روی حرارت کم بپز.