شکر
شکر — شیرینکننده در آشپزی ایرانی. از شیرینکنندههای متداول در پخت و دسر ایرانی. اغلب به صورت ق.غ اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
وقتی وقت کمه
غذای اصلی۱۹
- آش انارAsh-e Anar
آش انار آش ایرانی ترشوشیرین با لپه، برنج، سبزی آش، آب انار و رب انار است. در بسیاری نسخهها کوفتهریزه دارد و برای یلدا یا هوای سرد محبوب است. مزه نهایی باید بین ترشی انار و کمی شیرینی متعادل باشد.
- آلبالو پلوAlbaloo Polo
آلبالو پلو برنج مجلسی شیرینوترش ایرانی است. آلبالوها کوتاه با شکر میپزند تا شربت بدهند، سپس با برنج و زعفران لایهلایه دم میشوند و با مرغ یا کوفتهریزه سرو میشوند.
- حلیم گندمHaleem Gandom
حلیم گندم با گندم و گوشت آرامپز درست میشود و زمان واقعی آن چند ساعت است. بافت کشدار از پخت کامل گندم، ریشریش شدن گوشت و کوبیدن یا هم زدن طولانی به دست میآید.
- حلیم مرغChicken Wheat Halim
گندم یا بلغور را از قبل بخیسان و بپز، مرغ را جدا بپز و ریشریش کن، بعد هر دو را بکوب و با حرارت ملایم مرتب هم بزن تا حلیم غلیظ و کشدار شود.
- خورش بهKhoresh-e Beh / Persian Quince Stew
به باید جدا کمی تفت بخورد و در پایان وارد خورش شود تا عطرش حفظ شود و تکهها له نشوند. طعم نهایی ملس است، نه شیرینِ دسرگونه.
- خورش ریواسKhoresh Rivas / Persian Rhubarb Stew
ریواس زود له میشود و طعم ترش تازهاش با پخت طولانی میپرد. گوشت و سبزی اول جا میافتند، ریواس در پایان وارد خورش میشود.
- خورش زردآلو و گردوKhoresh-e Zardaloo va Gerdoo / Apricot Walnut Stew
خورش زردآلو باید ملس باشد، نه شیرینی کامل. گوشت جدا آرام میپزد و زردآلو در پایان اضافه میشود تا شکلش حفظ شود.
- خورش کدو حلواییKhoresh-e Kadu Halvaei / Persian Pumpkin Stew
این ردیف به و کدو حلوایی را با هم قاطی کرده بود؛ نسخه قابل اتکا خورش کدو حلوایی است. کدو جدا کمی سرخ یا برشته میشود و در پایان به خورش گوشت اضافه میشود تا له نشود.
- خورش هلوKhoresh-e Holoo / Persian Peach Stew
خورش هلو باید ملس و خوشرنگ باشد. هلو را جدا کمی تفت میدهند یا در پایان اضافه میکنند تا بافتش حفظ شود و خورش به کمپوت تبدیل نشود.
- خورشت قیسیKhoresh Gheysi
خورش قیسی یا خورش برگه زردآلو یک خورش شیرینملایم ایرانی است که با قیسی، گوشت یا مرغ، پیاز، زعفران و ادویه درست میشود. قیسی باید اواخر پخت اضافه شود تا شکلش حفظ شود و خورش بیش از حد شیرین نشود.
- دلمه کلمDolmeh Kalam
دلمه کلم با برگ کلم نرمشده و مایه برنجیگوشتی درست میشود. برگها باید نرم باشند اما پاره نشوند و رولها فشرده در قابلمه چیده شوند.
- رشته پلوReshteh Polo
رشته پلو پلوی مناسبتی ایرانی، بهویژه حوالی نوروز، است. رشته پلویی کوتاه با برنج دم میکشد و روی آن معمولاً کشمش، خرما، زعفران و گاهی گوشت یا مرغ میآید؛ کشک و نعناعداغ مربوط به این غذا نیست.
- زرشک پلو با مرغZereshk Polo ba Morgh – Barberry Rice & Saffron Chicken
مرغ جدا با پیاز، زردچوبه، رب و زعفران میپزد؛ برنج جدا آبکش و دم میشود. زرشک فقط خیلی کوتاه با کره، شکر و زعفران تفت میخورد تا نسوزد و در پایان روی برنج میآید.
- شکرپلو شیرازیShekar Polo Shirazi / Persian Sweet Saffron Rice
شکرپلو برنج شیرین ساده نیست؛ شربت زعفرانی و گلابی جدا آماده میشود و برنج آبکششده با آن لایهلایه دم میکشد.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- فسنجونFesenjoon
گردو باید آرام بپزد تا روغن بیندازد، بعد رب انار و مرغ اضافه میشود و خورش کمکم ملس و غلیظ میشود. شیرینی این غذا نسخه به نسخه فرق دارد؛ آخر کار با کمی شکر فقط در صورت نیاز تنظیمش کن.
- قابلی پلوQabeli Polo / Kabuli Palaw
قابلی پلو با گوشت نرم، برنج جدا دانه و رویه هویج و کشمش شناخته میشود. هویج و کشمش جدا تفت میخورند و در پایان روی پلو میآیند.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.
- هویج پلوHavij Polo
هویج پلو پلوی ایرانی شیرینملایم با هویج خلالی، زعفران و دارچین است. معمولاً با مرغ سرو میشود، اما گوشت قلقلی یا گوشت چرخکرده هم رایج است. مقدار شکر باید با شیرینی هویج تنظیم شود.
دسر۱۸
- بستنی سنتی زعفرانیBastani Sonnati / Persian Saffron Ice Cream
بستنی سنتی فقط بستنی زعفرانی نیست؛ ثعلب به آن کشسانی میدهد و خامه یخزده خردشده یکی از امضاهای بافتی آن است.
- پشمکPashmak (Cotton Candy)
پشمک از شکر کشیدهشده به رشتههای نازک درست میشود. بافت آن به دمای شکر و کشیدن درست بستگی دارد.
- حلوای زعفرانیPersian Saffron Halva
حلوای خوب به دو چیز وابسته است: آرد باید آرام و یکنواخت تفت بخورد، و شربت گرم باید کمکم اضافه شود تا حلوا گلوله نشود.
- خاگینهKhagineh / Persian Sweet Omelet
خاگینه بین املت شیرین و پنکیک است: خمیر تخممرغی در تابه میپزد و بعد با شربت زعفرانی گلابی عطر میگیرد.
- خورشت ماستKhoresht Mast
اول گوشت گردن را با پیاز و ادویه آنقدر میپزی تا کاملاً نرم شود، بعد گوشت را ریشریش و خوب میکوبی تا روشن و کشدار شود. ماست چکیده با شکر، زعفران و گلاب روی حرارت خیلی ملایم گرم میشود و گوشت کوبیده داخلش میرود. این غذا سرد سرو میشود و اگر ماست بجوشد یا گوشت خوب کوبیده نشود، بافت اصلیاش را از دست میدهد.
- زولبیا و بامیهZoolbia and Bamieh
زولبیا و بامیه هر دو به شربت غلیظ و روغن داغ نیاز دارند. شیرینی باید داغ وارد شربت ولرم یا همدما شود تا تردی و شهد مناسب بگیرد.
- شلهزردSholeh Zard / Persian Saffron Rice Pudding
شلهزرد با برنجی که کاملا شکفته و لعابدار شده درست میشود؛ زعفران، گلاب و خلال بادام در پایان اضافه میشوند تا عطرشان حفظ شود.
- شیر برنجShir Berenj / Persian Rice Pudding
شیر برنج باید با حرارت ملایم بپزد تا برنج کاملا باز شود و شیر ته نگیرد. گلاب و هل را در پایان اضافه کن تا عطرشان حفظ شود.
- شیرینی گوشفیلShirini Gosh-e Fil (Elephant Ear Pastry)
گوشفیل شیرینی نازک سرخشده و شربتی است. خمیر باید نازک باز شود تا بعد از سرخ شدن سبک بماند.
- شیرینی نارگیلیShirini Nargili
راز شیرینی نارگیلی قنادی، گرم کردن ملایم مایه بدون پختن سفیده و پخت کوتاه در فر داغ است؛ داخل باید نرم و رویه کمی طلایی بماند.
- فالوده شیرازیFaloodeh Shirazi / Persian Rosewater Noodle Sorbet
فالوده شیرازی رشته در یخ ساده نیست؛ شربت گلابی باید چند بار نیمهیخزده و خراشیده شود تا بافت گرانیتا بگیرد و رشتهها در آن پخش شوند.
- فرنیFereni / Persian Rice Flour Pudding
فرنی باید با شیر سرد و آرد برنج حلشده شروع شود؛ حرارت ملایم و همزدن مداوم بافت را صاف و بدون گلوله نگه میدهد.
- کاچیKachi / Persian Saffron Flour Pudding
کاچی با آردی شروع میشود که آرام در روغن یا کره تفت خورده تا خامیاش گرفته شود؛ بعد شربت زعفرانی کمکم اضافه میشود تا بافتی نرم و غلیظ بسازد.
- کلوچه فومنKoloocheh Fooman
کلوچه فومن دو بخش دارد: خمیر بیرونی و مغز شیرین گردویی. مغز باید منسجم و کمرطوبت باشد تا هنگام پخت بیرون نزند.
- مسقطیMasghati
مسقطی شیرینی ژلهای نشاستهای است. هم زدن مداوم، بافت شفاف و بدون گلوله میدهد.
- نباتNabat (Rock Candy)
نبات از کریستال شدن شربت غلیظ شکر ساخته میشود. زمان، غلظت و آرامش محیط برای شکلگیری بلورها مهم است.
- هفت میوهHaft Mewa / Afghan Seven-Fruit Nowruz Compote
هفت میوه یک کمپوت پخته نیست؛ میوه خشک و مغزها شسته و یک شب خیسانده میشوند تا آبشان شیرین و معطر شود.
- یخ در بهشتYakh Dar Behesht / Persian Rosewater Milk Pudding
یخ در بهشت بستنی نیست؛ بیشتر شبیه پودینگ سفت و سرد با شیر، نشاسته و گلاب است که بعد از بستن برش میخورد.
شیرینی۱۳
- انگشتپیچ همدانAngosht Pich Hamedani / White Honey Sweet
انگشتپیچ خمیر آردی نیست؛ شربت قوامآمده با سفیده تخممرغ زده میشود تا شبیه عسل سفید و کشدار شود. کنترل قوام شربت و همزدن طولانی مهمترین بخش کار است.
- پولکی اصفهانPoolaki / Isfahan Thin Sugar Candy
پولکی آبنبات نازک است و به کنترل قوام شکر وابسته است. شربت باید به مرحله آبنباتی برسد و بعد خیلی نازک روی سطح چرب یا سیلیکونی ریخته شود.
- توت بادامیToot / Persian Almond Marzipan Mulberries
توت بادامی خمیر ساده آرد بادام، پودر قند و گلاب است؛ خمیر را باید فقط تا حد شکلپذیر شدن مرطوب کرد و بعد به فرم توت در شکر غلتاند.
- حلوای زعفرانیPersian Saffron Halva
حلوای خوب به دو چیز وابسته است: آرد باید آرام و یکنواخت تفت بخورد، و شربت گرم باید کمکم اضافه شود تا حلوا گلوله نشود.
- زولبیا و بامیهZoolbia and Bamieh
زولبیا و بامیه هر دو به شربت غلیظ و روغن داغ نیاز دارند. شیرینی باید داغ وارد شربت ولرم یا همدما شود تا تردی و شهد مناسب بگیرد.
- سوهان عسلیSohan-e Asali / Persian Honey Almond Brittle
سوهان عسلی شبیه بریتل نازک است؛ شربت عسل و شکر باید به قوام برسد و سریع با مغزها روی سینی پهن شود.
- سوهان قمSohan-e Qom / Persian Saffron Brittle
سوهان قم یک تافی-بریتل زعفرانی است. موفقیتش به قوام شکر و پهنکردن سریع مایه داغ بستگی دارد؛ چند درجه دمای اشتباه بافت را خراب میکند.
- شیرینی دانمارکیShirini Danmarki (Danish Pastry)
برای دانمارکی قنادیسبک، خمیر باید با خمیرمایه ور بیاید و کرم کاملاً خنک باشد. خمیر را نازک باز میکنی، کرم را داخلش میگذاری، دوباره کمی استراحت میدهی و بعد با رومال میپزی تا طلایی شود. کرم داغ یا خمیر گرم، لایه و فرم شیرینی را خراب میکند.
- شیرینی زبانShirini Zaban / Persian Glazed Puff Pastry
شیرینی زبان با خمیر هزارلای سرد و فر داغ خوب پف میکند. شربت یا رومال باید سطح را براق کند، نه اینکه خمیر را خیس و سنگین کند.
- شیرینی نارگیلیShirini Nargili
راز شیرینی نارگیلی قنادی، گرم کردن ملایم مایه بدون پختن سفیده و پخت کوتاه در فر داغ است؛ داخل باید نرم و رویه کمی طلایی بماند.
- کلوچه فومنKoloocheh Fooman
کلوچه فومن دو بخش دارد: خمیر بیرونی و مغز شیرین گردویی. مغز باید منسجم و کمرطوبت باشد تا هنگام پخت بیرون نزند.
- گز اصفهانGaz / Persian Pistachio Nougat
گز به کنترل دمای شربت و همزدن سفیده وابسته است. شربت داغ مرحلهای وارد سفیده زدهشده میشود تا بافت نوقایی کشدار بسازد.
- نان گردوییWalnut Bread
نان گردویی میتواند به شکل نان مغزدار یا خمیر مخلوط با گردو پخته شود. گردو باید در خمیر پخش شود اما رطوبت خمیر را بیش از حد کم نکند.
نوشیدنی۱۱
- آب طالبیCantaloupe Juice
آب طالبی باید با طالبی رسیده و سرد درست شود. اگر میوه شیرین است، به شکر زیاد نیاز ندارد.
- شربت آلبالوSharbat-e Albaloo / Persian Sour Cherry Syrup
شربت آلبالو یک شربت غلیظ است، نه نوشیدنی آماده. آلبالو با شکر آب میاندازد و کوتاه پخته میشود تا رنگ و ترشی آن حفظ شود.
- شربت بهلیموSharbat-e Beh Limo / Quince Lemon Syrup
شربت بهلیمو با میوه به و آبلیمو درست میشود؛ با گیاه بهلیمو فرق دارد. شربت غلیظ پخته میشود و موقع سرو با آب سرد رقیق میشود.
- شربت بیدمشکSharbat-e Bidmeshk / Musk Willow Drink
شربت بیدمشک معمولا از عرق یا شربت آماده بیدمشک ساخته میشود؛ کار اصلی تنظیم نسبت عطر، شیرینی و آب سرد است.
- شربت تخمشربتیTokhm Sharbati Sharbat
تخمشربتی باید چند دقیقه در آب بماند تا لعاب بدهد. بعد با شربت شیرین و یخ مخلوط میشود و قبل از سرو باید هم بخورد.
- شربت توتSharbat-e Toot / Mulberry Syrup Drink
توت برای شربت باید فقط تا حد آزادشدن عصاره پخته شود. بعد صاف میشود و شربت غلیظ موقع سرو با آب سرد رقیق میشود.
- شربت خاکشیرKhakshir Sharbat
مهمترین مرحله شربت خاکشیر، شستن و تهنشین کردن خاکشیر است تا شن و چوب جدا شود. بعد با آب سرد و شیرینکننده مخلوط میشود.
- شربت خربزهMelon Sharbat
شربت خربزه باید با میوه رسیده و سرد درست شود. اگر میوه شیرین است، شکر را کم کن تا نوشیدنی سنگین نشود.
- شربت سکنجبین با خیار و نعناعSekanjabin with Cucumber and Mint
سکنجبین از شکر، آب، سرکه و نعناع ساخته میشود. برای نوشیدنی، شربت غلیظ را با آب سرد رقیق و با خیار و نعناع تازه سرو میکنند.
- قمرالدینQamr-al-Din
قمرالدین نوشیدنی بر پایه برگه زردآلو است. خیساندن کافی، طعم و رنگ زردآلو را آزاد میکند.
- هفت میوهHaft Mewa / Afghan Seven-Fruit Nowruz Compote
هفت میوه یک کمپوت پخته نیست؛ میوه خشک و مغزها شسته و یک شب خیسانده میشوند تا آبشان شیرین و معطر شود.
صبحانه۹
- خاگینهKhagineh / Persian Sweet Omelet
خاگینه بین املت شیرین و پنکیک است: خمیر تخممرغی در تابه میپزد و بعد با شربت زعفرانی گلابی عطر میگیرد.
- شیر برنجShir Berenj / Persian Rice Pudding
شیر برنج باید با حرارت ملایم بپزد تا برنج کاملا باز شود و شیر ته نگیرد. گلاب و هل را در پایان اضافه کن تا عطرشان حفظ شود.
- فرنیFereni / Persian Rice Flour Pudding
فرنی باید با شیر سرد و آرد برنج حلشده شروع شود؛ حرارت ملایم و همزدن مداوم بافت را صاف و بدون گلوله نگه میدهد.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.
- نان بربریNan-e Barbari
بربری به خمیر نرم، استراحت کافی و رومال نیاز دارد. شیارهای روی نان هم ظاهر کلاسیک میدهند و هم به پخت یکنواخت کمک میکنند.
- نان تافتونNan-e Taftoon
تافتون از لواش ضخیمتر و از بربری نازکتر است. خمیر باید کوتاه استراحت کند و روی سطح خیلی داغ بپزد تا پفهای کوچک بزند.
- نان سبزی مشهدیMashhadi Herb Bread
نان سبزی یک نان نرم و معطر است؛ سبزی باید خشک و ریز خرد شود تا خمیر آب نیندازد و بافت نان خمیر نشود.
- نان گردوییWalnut Bread
نان گردویی میتواند به شکل نان مغزدار یا خمیر مخلوط با گردو پخته شود. گردو باید در خمیر پخش شود اما رطوبت خمیر را بیش از حد کم نکند.
- نان لواشNan-e Lavash
لواش باید خیلی نازک باز شود و سریع روی سطح داغ بپزد. پخت طولانی یا تابه کمحرارت آن را خشک و شکننده میکند.
مخلفات۶
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- نان بربریNan-e Barbari
بربری به خمیر نرم، استراحت کافی و رومال نیاز دارد. شیارهای روی نان هم ظاهر کلاسیک میدهند و هم به پخت یکنواخت کمک میکنند.
- نان تافتونNan-e Taftoon
تافتون از لواش ضخیمتر و از بربری نازکتر است. خمیر باید کوتاه استراحت کند و روی سطح خیلی داغ بپزد تا پفهای کوچک بزند.
- نان سبزی مشهدیMashhadi Herb Bread
نان سبزی یک نان نرم و معطر است؛ سبزی باید خشک و ریز خرد شود تا خمیر آب نیندازد و بافت نان خمیر نشود.
- نان گردوییWalnut Bread
نان گردویی میتواند به شکل نان مغزدار یا خمیر مخلوط با گردو پخته شود. گردو باید در خمیر پخش شود اما رطوبت خمیر را بیش از حد کم نکند.
- نان لواشNan-e Lavash
لواش باید خیلی نازک باز شود و سریع روی سطح داغ بپزد. پخت طولانی یا تابه کمحرارت آن را خشک و شکننده میکند.