گلاب
گلاب — مایعات در آشپزی ایرانی. از مایعات پایهای در آشپزی. اغلب به صورت ق.غ اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
دسر۱۶
- بستنی سنتی زعفرانیBastani Sonnati / Persian Saffron Ice Cream
بستنی سنتی فقط بستنی زعفرانی نیست؛ ثعلب به آن کشسانی میدهد و خامه یخزده خردشده یکی از امضاهای بافتی آن است.
- حلوای زعفرانیPersian Saffron Halva
حلوای خوب به دو چیز وابسته است: آرد باید آرام و یکنواخت تفت بخورد، و شربت گرم باید کمکم اضافه شود تا حلوا گلوله نشود.
- خاگینهKhagineh / Persian Sweet Omelet
خاگینه بین املت شیرین و پنکیک است: خمیر تخممرغی در تابه میپزد و بعد با شربت زعفرانی گلابی عطر میگیرد.
- خورشت ماستKhoresht Mast
اول گوشت گردن را با پیاز و ادویه آنقدر میپزی تا کاملاً نرم شود، بعد گوشت را ریشریش و خوب میکوبی تا روشن و کشدار شود. ماست چکیده با شکر، زعفران و گلاب روی حرارت خیلی ملایم گرم میشود و گوشت کوبیده داخلش میرود. این غذا سرد سرو میشود و اگر ماست بجوشد یا گوشت خوب کوبیده نشود، بافت اصلیاش را از دست میدهد.
- زولبیا و بامیهZoolbia and Bamieh
زولبیا و بامیه هر دو به شربت غلیظ و روغن داغ نیاز دارند. شیرینی باید داغ وارد شربت ولرم یا همدما شود تا تردی و شهد مناسب بگیرد.
- شلهزردSholeh Zard / Persian Saffron Rice Pudding
شلهزرد با برنجی که کاملا شکفته و لعابدار شده درست میشود؛ زعفران، گلاب و خلال بادام در پایان اضافه میشوند تا عطرشان حفظ شود.
- شیر برنجShir Berenj / Persian Rice Pudding
شیر برنج باید با حرارت ملایم بپزد تا برنج کاملا باز شود و شیر ته نگیرد. گلاب و هل را در پایان اضافه کن تا عطرشان حفظ شود.
- شیرینی گوشفیلShirini Gosh-e Fil (Elephant Ear Pastry)
گوشفیل شیرینی نازک سرخشده و شربتی است. خمیر باید نازک باز شود تا بعد از سرخ شدن سبک بماند.
- شیرینی نارگیلیShirini Nargili
راز شیرینی نارگیلی قنادی، گرم کردن ملایم مایه بدون پختن سفیده و پخت کوتاه در فر داغ است؛ داخل باید نرم و رویه کمی طلایی بماند.
- فالوده شیرازیFaloodeh Shirazi / Persian Rosewater Noodle Sorbet
فالوده شیرازی رشته در یخ ساده نیست؛ شربت گلابی باید چند بار نیمهیخزده و خراشیده شود تا بافت گرانیتا بگیرد و رشتهها در آن پخش شوند.
- فرنیFereni / Persian Rice Flour Pudding
فرنی باید با شیر سرد و آرد برنج حلشده شروع شود؛ حرارت ملایم و همزدن مداوم بافت را صاف و بدون گلوله نگه میدهد.
- کاچیKachi / Persian Saffron Flour Pudding
کاچی با آردی شروع میشود که آرام در روغن یا کره تفت خورده تا خامیاش گرفته شود؛ بعد شربت زعفرانی کمکم اضافه میشود تا بافتی نرم و غلیظ بسازد.
- مسقطیMasghati
مسقطی شیرینی ژلهای نشاستهای است. هم زدن مداوم، بافت شفاف و بدون گلوله میدهد.
- نباتNabat (Rock Candy)
نبات از کریستال شدن شربت غلیظ شکر ساخته میشود. زمان، غلظت و آرامش محیط برای شکلگیری بلورها مهم است.
- هفت میوهHaft Mewa / Afghan Seven-Fruit Nowruz Compote
هفت میوه یک کمپوت پخته نیست؛ میوه خشک و مغزها شسته و یک شب خیسانده میشوند تا آبشان شیرین و معطر شود.
- یخ در بهشتYakh Dar Behesht / Persian Rosewater Milk Pudding
یخ در بهشت بستنی نیست؛ بیشتر شبیه پودینگ سفت و سرد با شیر، نشاسته و گلاب است که بعد از بستن برش میخورد.
شیرینی۱۳
- انگشتپیچ همدانAngosht Pich Hamedani / White Honey Sweet
انگشتپیچ خمیر آردی نیست؛ شربت قوامآمده با سفیده تخممرغ زده میشود تا شبیه عسل سفید و کشدار شود. کنترل قوام شربت و همزدن طولانی مهمترین بخش کار است.
- پولکی اصفهانPoolaki / Isfahan Thin Sugar Candy
پولکی آبنبات نازک است و به کنترل قوام شکر وابسته است. شربت باید به مرحله آبنباتی برسد و بعد خیلی نازک روی سطح چرب یا سیلیکونی ریخته شود.
- توت بادامیToot / Persian Almond Marzipan Mulberries
توت بادامی خمیر ساده آرد بادام، پودر قند و گلاب است؛ خمیر را باید فقط تا حد شکلپذیر شدن مرطوب کرد و بعد به فرم توت در شکر غلتاند.
- حلوای زعفرانیPersian Saffron Halva
حلوای خوب به دو چیز وابسته است: آرد باید آرام و یکنواخت تفت بخورد، و شربت گرم باید کمکم اضافه شود تا حلوا گلوله نشود.
- زولبیا و بامیهZoolbia and Bamieh
زولبیا و بامیه هر دو به شربت غلیظ و روغن داغ نیاز دارند. شیرینی باید داغ وارد شربت ولرم یا همدما شود تا تردی و شهد مناسب بگیرد.
- سوهان قمSohan-e Qom / Persian Saffron Brittle
سوهان قم یک تافی-بریتل زعفرانی است. موفقیتش به قوام شکر و پهنکردن سریع مایه داغ بستگی دارد؛ چند درجه دمای اشتباه بافت را خراب میکند.
- شیرینی برنجیNan-e Berenji / Persian Rice Cookies
خمیر شیرینی برنجی باید چند ساعت استراحت کند تا آرد برنج آبخورده شود؛ بعد شیرینیها کوتاه و ملایم پخته میشوند تا رنگشان روشن بماند و بافتشان پودری و نرم شود.
- شیرینی زبانShirini Zaban / Persian Glazed Puff Pastry
شیرینی زبان با خمیر هزارلای سرد و فر داغ خوب پف میکند. شربت یا رومال باید سطح را براق کند، نه اینکه خمیر را خیس و سنگین کند.
- شیرینی نارگیلیShirini Nargili
راز شیرینی نارگیلی قنادی، گرم کردن ملایم مایه بدون پختن سفیده و پخت کوتاه در فر داغ است؛ داخل باید نرم و رویه کمی طلایی بماند.
- قطاب یزدیQottab Yazdi / Persian Almond-Filled Pastry
قطاب یک شیرینی مغزدار است؛ خمیر نباید ضخیم باشد و مواد میانی باید خشک و معطر بماند تا هنگام سرخکردن یا پخت نریزد.
- گز اصفهانGaz / Persian Pistachio Nougat
گز به کنترل دمای شربت و همزدن سفیده وابسته است. شربت داغ مرحلهای وارد سفیده زدهشده میشود تا بافت نوقایی کشدار بسازد.
- نان خامهایNoon Khamei / Persian Cream Puffs
نان خامهای همان منطق خمیر شو را دارد: آب و کره با آرد پخته میشود، تخممرغ مرحلهای اضافه میشود، پوستهها در فر پف میکنند و بعد از خنکشدن با خامه پر میشوند.
- نان نخودچیNan-e Nokhodchi / Persian Chickpea Cookies
نان نخودچی به استراحت خمیر نیاز دارد تا بافتش لطیف و شکلپذیر شود. پخت کوتاه و ملایم است؛ شیرینی نباید تیره شود.
نوشیدنی۸
- شربت بهلیموSharbat-e Beh Limo / Quince Lemon Syrup
شربت بهلیمو با میوه به و آبلیمو درست میشود؛ با گیاه بهلیمو فرق دارد. شربت غلیظ پخته میشود و موقع سرو با آب سرد رقیق میشود.
- شربت بیدمشکSharbat-e Bidmeshk / Musk Willow Drink
شربت بیدمشک معمولا از عرق یا شربت آماده بیدمشک ساخته میشود؛ کار اصلی تنظیم نسبت عطر، شیرینی و آب سرد است.
- شربت تخمشربتیTokhm Sharbati Sharbat
تخمشربتی باید چند دقیقه در آب بماند تا لعاب بدهد. بعد با شربت شیرین و یخ مخلوط میشود و قبل از سرو باید هم بخورد.
- شربت توتSharbat-e Toot / Mulberry Syrup Drink
توت برای شربت باید فقط تا حد آزادشدن عصاره پخته شود. بعد صاف میشود و شربت غلیظ موقع سرو با آب سرد رقیق میشود.
- شربت خاکشیرKhakshir Sharbat
مهمترین مرحله شربت خاکشیر، شستن و تهنشین کردن خاکشیر است تا شن و چوب جدا شود. بعد با آب سرد و شیرینکننده مخلوط میشود.
- شربت خربزهMelon Sharbat
شربت خربزه باید با میوه رسیده و سرد درست شود. اگر میوه شیرین است، شکر را کم کن تا نوشیدنی سنگین نشود.
- شربت شیره و تخمشربتیDate or Grape Syrup Sharbat with Basil Seeds
تخمشربتی باید ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب بماند تا دور دانهها لعاب شفاف بگیرد. شیره را جدا با آب سرد رقیق کن و بعد دانههای لعابدار را اضافه کن. مقدار شیره را کمکم تنظیم کن چون شیره خرما و انگور شیرینی متفاوتی دارند.
- هفت میوهHaft Mewa / Afghan Seven-Fruit Nowruz Compote
هفت میوه یک کمپوت پخته نیست؛ میوه خشک و مغزها شسته و یک شب خیسانده میشوند تا آبشان شیرین و معطر شود.
صبحانه۴
- خاگینهKhagineh / Persian Sweet Omelet
خاگینه بین املت شیرین و پنکیک است: خمیر تخممرغی در تابه میپزد و بعد با شربت زعفرانی گلابی عطر میگیرد.
- شیر برنجShir Berenj / Persian Rice Pudding
شیر برنج باید با حرارت ملایم بپزد تا برنج کاملا باز شود و شیر ته نگیرد. گلاب و هل را در پایان اضافه کن تا عطرشان حفظ شود.
- فرنیFereni / Persian Rice Flour Pudding
فرنی باید با شیر سرد و آرد برنج حلشده شروع شود؛ حرارت ملایم و همزدن مداوم بافت را صاف و بدون گلوله نگه میدهد.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.
غذای اصلی۴
- پیچاق قیمه اردبیلیPichagh Gheymeh / Ardabil Almond Stew
ردیف قبلی هویج و بادام بود، اما غذای معتبر نزدیک به آن پیچاق قیمه اردبیلی است: گوشت و خلال بادام در سس زعفرانی میپزند و تخممرغ در پایان روی خورش بسته میشود.
- شکرپلو شیرازیShekar Polo Shirazi / Persian Sweet Saffron Rice
شکرپلو برنج شیرین ساده نیست؛ شربت زعفرانی و گلابی جدا آماده میشود و برنج آبکششده با آن لایهلایه دم میکشد.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- کوکوی شیرین مشهدیMashhadi Sweet Kuku
سیبزمینی پخته را با تخممرغ، زعفران و هل مخلوط کن، در تابه یا فر بپز، سپس شربت زعفران و گلاب را روی کوکوی گرم بده تا جذب شود.