سیر
سیر — سبزیجات در آشپزی ایرانی. از سبزیجات پرمصرف در آشپزی ایرانی. اغلب به صورت حبه اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
اغلب همراه با…
دستورهای با سیر
غذای اصلی۲۶
- آش جو با کشکAsh-e Jo ba Kashk / Barley Ash with Whey
آش جو با کشک باید غلیظ و قاشقخور باشد: جو و حبوبات کاملاً نرم میشوند، سبزی جا میافتد و کشک در پایان طعم شور و ترشملایم آش را کامل میکند. پیازداغ، سیرداغ و نعناداغ را برای روی آش کنار بگذار.
- آش دوغAsh-e Doogh
آش دوغ آش ترشملایم آذری/ایرانی با دوغ یا ماست، نخود، برنج و سبزی است. حساسترین بخش، اضافه کردن و گرم کردن دوغ با هم زدن مداوم است تا نبرد و بافت آش یکدست بماند.
- آش دوغ اردبیل به روش مسعودMasoud-Style Ardabil Ash-e Doogh
این آش دوغ اردبیلی با نخود، برنج، سبزی آش و دوغ ترش درست میشود. برای اینکه دوغ نبرد، تخممرغ اول داخل ماست کامل باز میشود و بعد دوغ کمکم اضافه میشود و تا جوش ملایم مرتب هم میخورد.
- آش رشتهAsh Reshteh
حبوبات خیسانده را میپزی و با پیاز، سیر، زردچوبه و آب جا میاندازی. بعد سبزی و رشته را بهترتیب اضافه میکنی و آش را با کشک، پیازداغ و نعناداغ سرو میکنی.
- اردک شکمپر شمالی (لونگی)Northern Iranian Stuffed Duck (Duck Lavangi)
برای این لونگی، اردک دستکم ۵ ساعت در یخچال مزهدار میشود. مایهی گردو و رب انار باید کمآب باشد؛ اردک پرشده هم با آب جوش و حرارت خیلی کم تا نرمشدن کامل میپزد.
- باقالی قاتقBaghali Ghatogh — Lima Beans with Dill and Egg
باقالی قاتق گیلانی خوراکی از باقالی پوستگرفته، شوید، سیر، زردچوبه و تخممرغ است. باقالی با سه پیمانه آب جوش ۳۰ دقیقه آرام میپزد و تخممرغها در پایان روی خوراک میبندند.
- حلیم بادمجانHalim Bademjan
حلیم بادمجان با بادمجان، گوشت، عدس یا برنج و کشک درست میشود. تفاوتش با کشک بادمجان در وجود گوشت و بافت کوبیده، کشدار و غذا-محور آن است.
- خورش بادمجانKhoresh Bademjan (Persian Eggplant Stew)
در این نسخه، گوشت گوسفندی با پیاز، سیر، رب گوجه، گوجه خردشده، زعفران و لیموعمانی آرام میپزد. بادمجانها جدا کبابی میشوند و ۲۰ دقیقهی پایانی به خورش میرسند تا نرم شوند و شکلشان را نگه دارند.
- خورش بامیهKhoresh Bamieh (Persian Okra and Beef Stew)
خورش بامیه یک خورش گوجهای ایرانی با گوشت گوساله، بامیه و چاشنی ترش است. بامیه را سالم و جداگانه تفت بده و وقتی گوشت تقریباً نرم شد فقط ۲۰ دقیقه با خورش بپز تا شکلش را حفظ کند.
- خورش ترشه سماق مازندرانیMazandarani Sour Sumac Stew
مرغ را با پیاز تفت بده، سبزی خورشی را جدا سرخ کن، با آبغوره و سماق خیسانده یا صافشده بپز و در پایان ترشی و نمک را تنظیم کن.
- خورش کدو حلواییKhoresh-e Kadu Halvaei / Persian Pumpkin Stew
این ردیف به و کدو حلوایی را با هم قاطی کرده بود؛ نسخه قابل اتکا خورش کدو حلوایی است. کدو جدا کمی سرخ یا برشته میشود و در پایان به خورش گوشت اضافه میشود تا له نشود.
- خورش لوبیا سبز با گوشت و لیموعمانیKhoresh Loobia Sabz – Persian Green Bean Stew with Lamb
لوبیا سبز را آماده میکنی، پیاز و گوشت را برشته میکنی و پایهٔ گوجه را میسازی. گوشت با آب و لیموعمانی ۹۰ دقیقه آرام میپزد؛ سپس لوبیا ۳۵ تا ۴۰ دقیقه میپزد و خورش ۱۰ دقیقه استراحت میکند.
- خورشت کدو سبزZucchini Stew
گوشت یا مرغ را با پیاز و رب بپز، کدوها را جدا طلایی کن، گوجه و کدو را در نیمه پایانی اضافه کن و خورش را با آبغوره یا لیمو ملایم ترش کن.
- قیمه گیاهیVegan Khoresh Gheymeh / Plant-Based Split Pea Stew
قیمه گیاهی باید همچنان شخصیت قیمه را حفظ کند: لپه، رب گوجه، لیموعمانی و سیبزمینی خلالی. قارچ فقط جای بافت گوشتی را پر میکند، نه اینکه خورش را قارچمحور کند.
- کباب ترش گیلانیGilani Sour Kebab
گوشت را با گردوی آسیابشده، رب انار، سیر و سبزی محلی مزهدار کن، چند ساعت استراحت بده، بعد سیخ بزن و روی زغال ملایم کباب کن تا خشک نشود.
- کباب میگو زعفرانیKabab Meygoo / Persian Saffron Shrimp Kabab
میگو خیلی سریع میپزد؛ مرینیت کوتاه و حرارت بالا باعث میشود عطر زعفران بگیرد ولی لاستیکی نشود.
- کشک کدوKashk-e Kadoo / Persian Zucchini with Whey
کشک کدو از کدو سبز نرمشده و لهشده با کشک ساخته میشود. پیازداغ، سیرداغ و نعناعداغ طعم اصلی را کامل میکنند.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- ماهی سفیدMahi Sefid
ماهی سفید از ماهیهای مهم سفره گیلان و کنار سبزیپلو/چلو است. پخت آن باید کوتاه و با حرارت کنترلشده باشد؛ مزهدار کردن طولانی یا پخت زیاد، بافت لطیف ماهی را خراب میکند.
- ماهی کباب زعفرانیMahi Kabab / Persian Saffron Fish Kabab
ماهی کباب به مزهدار کردن کوتاه نیاز دارد؛ اسید زیاد یا خواباندن طولانی، بافت ماهی را له میکند.
- ماهیچه مجلسیMahicheh / Persian Braised Lamb Shanks
ماهیچه با عجله خوب نمیشود. پیاز زیاد، حرارت کم، زمان طولانی و زعفران، گوشت را نرم و سس را غلیظ میکند.
- مرغ ترش گیلانیGilani Sour Chicken Stew
مرغ را با پیاز و زردچوبه تفت بده، سبزی معطر و سیر را جدا کمی سرخ کن، گردو و رب انار را اضافه کن و خورش را آرام بپز تا مرغ نرم و سس جاافتاده شود.
- مرغ شکمپرMorgh Shekam Por / Persian Stuffed Chicken
مرغ شکمپر دلمه مرغ نیست؛ یک مرغ کامل است که داخل شکمش با ترکیب ترشوشیرین گردو، زرشک، رب انار و سبزی پر میشود و بعد آرام میپزد تا گوشت نرم و پوست برشته شود.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
- واویشکا گیلانیGilani Vavishka
پیاز و گوشت را تفت بده، رب و گوجه را اضافه کن تا سس غلیظ شود، سیبزمینی سرخشده را کنار یا داخل خوراک بده و در صورت دلخواه تخممرغ را آخر کار روی مواد ببند.
- یتیمچهYatimcheh
یتیمچه خوراک ساده و گیاهی ایرانی با بادمجان، گوجه، پیاز و سیر است. تخممرغ جزء اصلی این نسخه نیست؛ تمرکز غذا روی جاافتادن بادمجان و گوجه با ادویه کم و حرارت ملایم است.
پیشغذا۱۰
- بورانی اسفناجBorani Esfenaj
بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آبگیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط میشود.
- بورانی بادمجانBorani Bademjan
بورانی بادمجان با بادمجان نرمشده و ماست درست میشود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.
- بورانی کدوBorani Kadoo
بورانی کدو یکی از خانواده بورانیهای ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو میشود.
- زیتون پروردهZeytoon Parvardeh
زیتون پرورده چاشنی گیلانی بدون پخت است: زیتون سبز با گردو، رب انار، سیر، سبزی معطر، نعناع و گلپر پوشانده میشود. چند ساعت استراحت در یخچال، مزهها را یکی میکند.
- سالسا گوجه گیلاسی کبابیFire-Roasted Cherry Tomato Salsa
سینی فر را چرب کنید و گوجه گیلاسی، پیاز خردشده، سیر با پوست و هالاپینو را زیر گریل فر کبابی کنید تا کمی سیاه و دودی شوند. سیر را از پوست جدا کنید و همه مواد کبابی را با آب لیمو، گشنیز، زیره، اورگانو خشک، فلفل کاین، نمک و فلفل در مخلوطکن بزنید. برای طعم بهتر، سالسا را قبل از سرو در یخچال استراحت دهید.
- سوپ سبزی با ورمیشلVegetable Soup with Vermicelli
لوبیای سبز رو با آبگوشت میپزی، سیبزمینی رو اضافه میکنی و سیر رو سرخ میکنی. ورمیشل و رب گوجه رو میریزی. آخر کار زرده رو تمپر میکنی و با نعنا و ترخان تازه اضافه.
- کشک بادمجانKashk-e Bademjan (Persian Eggplant Dip)
بادمجان را در فر نرم کن، با پیاز و سیر بپز و له کن. در پایان کشک و کمی نعناداغ را اضافه کن و با پیازداغ، سیرداغ، نعناداغ و گردو سرو کن.
- کشک کدوKashk-e Kadoo / Persian Zucchini with Whey
کشک کدو از کدو سبز نرمشده و لهشده با کشک ساخته میشود. پیازداغ، سیرداغ و نعناعداغ طعم اصلی را کامل میکنند.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- میرزاقاسمیMirza Ghasemi
بادمجانها را دودی میکنی و بعد با سیر و گوجه میپزی تا آب اضافهشان کشیده شود. در پایان تخممرغها را اضافه میکنی. نتیجه باید غلیظ، دودی و پرعطر باشد.
مخلفات۸
- بورانی اسفناجBorani Esfenaj
بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آبگیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط میشود.
- بورانی بادمجانBorani Bademjan
بورانی بادمجان با بادمجان نرمشده و ماست درست میشود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.
- بورانی کدوBorani Kadoo
بورانی کدو یکی از خانواده بورانیهای ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو میشود.
- ترشی سیرTorshi Seer
ترشی سیر بیشتر از آنکه دستور پخت باشد، کار زمان است. سیر سالم در سرکه و نمک میماند و هرچه بیشتر برسد، طعمش عمیقتر و بافتش نرمتر میشود.
- ترشی مخلوطTorshi Makhloot
سبزیجات خشکشده را با سیر و سبزی معطر آماده کن، سرکه خوراکی ۵ درصد را با نمک و ادویه ۵ دقیقه بجوشان، روی مواد بریز و پس از افتادن از داغی در یخچال جا بینداز. این نسخه کنسروی یا مناسب نگهداری در دمای اتاق نیست.
- زیتون پروردهZeytoon Parvardeh
زیتون پرورده چاشنی گیلانی بدون پخت است: زیتون سبز با گردو، رب انار، سیر، سبزی معطر، نعناع و گلپر پوشانده میشود. چند ساعت استراحت در یخچال، مزهها را یکی میکند.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- ناز خاتونNaz Khatoon
ناز خاتون چاشنی/ترشی شمالی با بادمجان کبابی، سیر، سبزی معطر و چاشنی ترش مثل آبغوره یا رب انار است. بادمجان دودی و استراحت کوتاه بعد از مخلوط کردن، طعم آن را بهتر میکند.
ترشی۲
- ترشی سیرTorshi Seer
ترشی سیر بیشتر از آنکه دستور پخت باشد، کار زمان است. سیر سالم در سرکه و نمک میماند و هرچه بیشتر برسد، طعمش عمیقتر و بافتش نرمتر میشود.
- ترشی مخلوطTorshi Makhloot
سبزیجات خشکشده را با سیر و سبزی معطر آماده کن، سرکه خوراکی ۵ درصد را با نمک و ادویه ۵ دقیقه بجوشان، روی مواد بریز و پس از افتادن از داغی در یخچال جا بینداز. این نسخه کنسروی یا مناسب نگهداری در دمای اتاق نیست.