خورش‌ها

در این روش اجزای قیمه جدا آماده می‌شوند: لپه جدا تفت می‌خورد و می‌پزد، گوشت با پیازداغ خوب آرام می‌پزد، رب جدا سرخ می‌شود و دارچین، زعفران، گرد لیمو، گلاب و گل بهارنارنج فقط در پایان وارد خورش می‌شوند. نتیجه قیمه‌ای است که طعم‌هاش تازه‌تر می‌ماند و بی‌دلیل زیاد قل نمی‌زند.

ریواس زود له می‌شود و طعم ترش تازه‌اش با پخت طولانی می‌پرد. گوشت و سبزی اول جا می‌افتند، ریواس در پایان وارد خورش می‌شود.

پیچاق قیمه خورش اردبیلیِ گوشت، پیاز و خلال بادام است؛ با زعفران کم‌آب می‌شود و در پایان با تخم‌مرغ و پلو سرو می‌شود.

قیمه گیاهی باید همچنان شخصیت قیمه را حفظ کند: لپه، رب گوجه، لیموعمانی و سیب‌زمینی خلالی. قارچ فقط جای بافت گوشتی را پر می‌کند، نه اینکه خورش را قارچ‌محور کند.

نسخه شناخته‌شده این خورش با آلوست، نه قیسی. اسفناج جدا تفت می‌خورد و آلو در پایان اضافه می‌شود تا خورش ملس شود.

به باید جدا کمی تفت بخورد و در پایان وارد خورش شود تا عطرش حفظ شود و تکه‌ها له نشوند. طعم نهایی ملس است، نه شیرینِ دسرگونه.

این ردیف به و کدو حلوایی را با هم قاطی کرده بود؛ نسخه قابل اتکا خورش کدو حلوایی است. کدو جدا کمی سرخ یا برشته می‌شود و در پایان به خورش گوشت اضافه می‌شود تا له نشود.

قیمه ریزه نخودچی از گوشت چرخ‌کرده، آرد نخودچی، پیاز و ادویه درست می‌شود. ورز دادن خوب و پخت آرام، قلقلی‌ها را منسجم نگه می‌دارد.

گوشت را با پیاز و ادویه بپز، کدو حلوایی را جدا با کمی روغن یا کره تفت بده، آلو و رب را اضافه کن و در پایان کدو را بگذار تا خورش ملس و جاافتاده شود.

گوشت را با پیاز و ادویه بپز، کلم قمری را جدا کمی تفت بده، سبزی و چاشنی را اضافه کن و اجازه بده خورش آرام جا بیفتد.

مرغ را با پیاز تفت بده، سبزی خورشی را جدا سرخ کن، با آبغوره و سماق خیسانده یا صاف‌شده بپز و در پایان ترشی و نمک را تنظیم کن.

گوشت یا مرغ را با پیاز و رب بپز، کدوها را جدا طلایی کن، گوجه و کدو را در نیمه پایانی اضافه کن و خورش را با آبغوره یا لیمو ملایم ترش کن.

گوشت و لپه را با پیاز و رب بپز، گل‌کلم را جدا تفت بده، سپس با لیموعمانی یا آبغوره به خورش اضافه کن و کوتاه بپز تا گل‌کلم شکلش را حفظ کند.

برای خورش قیسی، گوشت را با پیاز بپز تا نرم شود و فقط نیم پیمانه آب گوشت بماند. سپس قیسی و آلو را با آب خیساندن، رب تفت‌خورده، پیازداغ، زعفران و آب‌لیمو اضافه کن و دست‌کم ۳۰ دقیقه آرام بپز تا میوه‌ها سالم و سس غلیظ بماند.

خورش بامیه یک خورش گوجه‌ای ایرانی با گوشت گوساله، بامیه و چاشنی ترش است. بامیه را سالم و جداگانه تفت بده و وقتی گوشت تقریباً نرم شد فقط ۲۰ دقیقه با خورش بپز تا شکلش را حفظ کند.

باقالی قاتق گیلانی خوراکی از باقالی پوست‌گرفته، شوید، سیر، زردچوبه و تخم‌مرغ است. باقالی با سه پیمانه آب جوش ۳۰ دقیقه آرام می‌پزد و تخم‌مرغ‌ها در پایان روی خوراک می‌بندند.

برای خورش کرفس، پیاز و گوشت را تفت بده و ۳۰ دقیقه نیم‌پز کن. کرفس و سبزی را جدا تفت بده، با آبغوره به قابلمه اضافه کن و آرام بپز تا گوشت و کرفس نرم و خورش غلیظ شود.

بامیه نباید از اول پخت داخل قابلمه باشد. مرغ و سس گوجه‌ای اول جا می‌افتند، بامیه کوتاه تفت می‌خورد و آخر اضافه می‌شود تا شکلش بماند.

خورش هلو باید ملس و خوش‌رنگ باشد. هلو را جدا کمی تفت می‌دهند یا در پایان اضافه می‌کنند تا بافتش حفظ شود و خورش به کمپوت تبدیل نشود.

در این نسخه، گوشت گوسفندی با پیاز، سیر، رب گوجه، گوجه خردشده، زعفران و لیموعمانی آرام می‌پزد. بادمجان‌ها جدا کبابی می‌شوند و ۲۰ دقیقه‌ی پایانی به خورش می‌رسند تا نرم شوند و شکلشان را نگه دارند.

قیمه بادمجان همان پایه قیمه را دارد، اما بادمجان‌های سرخ‌شده در پایان روی خورش قرار می‌گیرند تا نرم شوند و وا نروند.

لوبیا سبز را آماده می‌کنی، پیاز و گوشت را برشته می‌کنی و پایهٔ گوجه را می‌سازی. گوشت با آب و لیموعمانی ۹۰ دقیقه آرام می‌پزد؛ سپس لوبیا ۳۵ تا ۴۰ دقیقه می‌پزد و خورش ۱۰ دقیقه استراحت می‌کند.

گوشت را ۶۰ دقیقه آرام بپز، سبزی تفت‌خورده را اضافه کن و پس از ۱۵ دقیقه چغاله‌ها را ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بپز. آبغوره را فقط در ۵ دقیقهٔ پایانی اضافه کن.

گوشت را ۱ ساعت آرام بپز، سپس برگهٔ زردآلو و گردو را ۳۰ دقیقه و در پایان رب گوجه و زعفران را ۱۰ دقیقه اضافه کن.

مرجو خورش طالقانی با عدس، گوشت گوسفندی و آلو آرام می‌پزد. سیب‌زمینی خلالی جدا سرخ می‌شود و آبغوره در پایان، مزهٔ خورش را متعادل می‌کند.

سبزی را جداگانه تفت بده و گوشت و لوبیای خیس‌خورده را با پیاز و زردچوبه روی حرارت ملایم بپز. بعد سبزی، پیاز داغ و لیموعمانی را اضافه کن و به خورش فرصت بده آرام جا بیفتد.

مرغ را جداگانه طلایی کن، پیاز و گردوی ریزآسیاب‌شده را در همان قابلمه تفت بده و خورش را با نصف پیمانه رب انار روی حرارت ملایم جا بینداز. بعد از ۴۵ دقیقه ترشی و شیرینی را کم‌کم تنظیم کن و پخت را تا نرم‌شدن مرغ، غلیظ‌ماندن سس و بالا آمدن روغن گردو ادامه بده.

خورش لوبیا سفید از همان منطق خورش‌های حبوباتی پیروی می‌کند: لوبیای خیسانده، گوشت تفت‌خورده، رب و پخت آرام تا خورش غلیظ شود.

خورش لوبیا چیتی یک خورش حبوباتی جاافتاده است. خیساندن لوبیا و پخت آرام، هم نفخ را کم می‌کند و هم لعاب خورش را بهتر می‌کند.

مرغ را با پیاز و زردچوبه تفت بده، سبزی معطر و سیر را جدا کمی سرخ کن، گردو و رب انار را اضافه کن و خورش را آرام بپز تا مرغ نرم و سس جاافتاده شود.

خورش آلو خورش ایرانی ترش‌وشیرین با گوشت و آلو خشک است. آلو باید اواخر پخت وارد شود تا هم طعم بدهد و هم شکلش را حفظ کند؛ مقدار ترشی و شیرینی به نوع آلو بستگی دارد.

یتیمچه خوراک ساده و گیاهی ایرانی با بادمجان، گوجه، پیاز و سیر است. تخم‌مرغ جزء اصلی این نسخه نیست؛ تمرکز غذا روی جاافتادن بادمجان و گوجه با ادویه کم و حرارت ملایم است.

یخنی در این ردیف به خوراک گوشتی خراسانی/درگزی نزدیک است: گوشت با پیاز، گوجه، سیب‌زمینی و ادویه آرام می‌پزد. غذا باید کم‌آب و جاافتاده باشد و با نان یا چلو سرو شود.