فلفل
فلفل — ادویه در آشپزی ایرانی. از ادویههای اصلی که عمق طعم به دستورهای ایرانی میده. اغلب به صورت ق.چ اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
اغلب همراه با…
دستورهای با فلفل
غذای اصلی۳۴
- آبگوشت (دیزی)Abgoosht (Persian Lamb and Legume Stew)
برای این آبگوشت، حبوبات خیسانده، گوشت گوسفندیِ بااستخوان، پیاز، لیموعمانی و ادویه را با ۲ لیتر آب آرام بپز. پس از اضافهکردن سیبزمینی و گوجه، آب را جدا کن و مواد را برای گوشتکوبیده بکوب.
- استانبولی پلوEstamboli Polo
استانبولی پلو یا دمی گوجه، پلوی گوجهای ایرانی با برنج، گوجه، رب و سیبزمینی است. نسخه گوشتی با گوشت چرخکرده یا تکهای رایج است، اما کلید طعم، تفت دادن رب و کنترل آب گوجه است تا برنج شفته نشود.
- اشکنهEshkeneh
اشکنه یک غذای سریع ایرانی بر پایه پیازداغ، زردچوبه، شنبلیله خشک و تخممرغ است. برخلاف آشهای سنگین، در کمتر از یک ساعت آماده میشود و معمولاً با نان ترید میشود.
- باقالی قاتقBaghali Ghatogh — Lima Beans with Dill and Egg
باقالی قاتق گیلانی خوراکی از باقالی پوستگرفته، شوید، سیر، زردچوبه و تخممرغ است. باقالی با سه پیمانه آب جوش ۳۰ دقیقه آرام میپزد و تخممرغها در پایان روی خوراک میبندند.
- حلیم بادمجانHalim Bademjan
حلیم بادمجان با بادمجان، گوشت، عدس یا برنج و کشک درست میشود. تفاوتش با کشک بادمجان در وجود گوشت و بافت کوبیده، کشدار و غذا-محور آن است.
- خورش بادمجانKhoresh Bademjan (Persian Eggplant Stew)
در این نسخه، گوشت گوسفندی با پیاز، سیر، رب گوجه، گوجه خردشده، زعفران و لیموعمانی آرام میپزد. بادمجانها جدا کبابی میشوند و ۲۰ دقیقهی پایانی به خورش میرسند تا نرم شوند و شکلشان را نگه دارند.
- خورش بامیهKhoresh Bamieh (Persian Okra and Beef Stew)
خورش بامیه یک خورش گوجهای ایرانی با گوشت گوساله، بامیه و چاشنی ترش است. بامیه را سالم و جداگانه تفت بده و وقتی گوشت تقریباً نرم شد فقط ۲۰ دقیقه با خورش بپز تا شکلش را حفظ کند.
- خورش قیسی با گوشت و آلوKhoresh Gheysi (Persian Apricot and Prune Stew)
برای خورش قیسی، گوشت را با پیاز بپز تا نرم شود و فقط نیم پیمانه آب گوشت بماند. سپس قیسی و آلو را با آب خیساندن، رب تفتخورده، پیازداغ، زعفران و آبلیمو اضافه کن و دستکم ۳۰ دقیقه آرام بپز تا میوهها سالم و سس غلیظ بماند.
- خورش کرفسKhoresh Karafs (Persian Celery Stew)
برای خورش کرفس، پیاز و گوشت را تفت بده و ۳۰ دقیقه نیمپز کن. کرفس و سبزی را جدا تفت بده، با آبغوره به قابلمه اضافه کن و آرام بپز تا گوشت و کرفس نرم و خورش غلیظ شود.
- خورشت آلوKhoresh Aloo
خورش آلو خورش ایرانی ترشوشیرین با گوشت و آلو خشک است. آلو باید اواخر پخت وارد شود تا هم طعم بدهد و هم شکلش را حفظ کند؛ مقدار ترشی و شیرینی به نوع آلو بستگی دارد.
- دمی گوجهDami Gojeh
دمی گوجه یا دمی گوجهفرنگی نسخه ساده و بیگوشت برنج گوجهای ایرانی است. گوجه تازه و رب رنگ و طعم میدهند و باید آب گوجه را در اندازه آب برنج حساب کرد تا کته شفته نشود.
- شله قلمکارSholeh Ghalamkar
شلهقلمکار آش پرکار و مجلسی تهرانی/ایرانی با گوشت، حبوبات، برنج و سبزی است. برخلاف آشهای سریع، باید طولانی بپزد و مرتب هم بخورد تا بافتی کشدار و یکدست پیدا کند.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- شیشلیک شاندیزShishlik Shandiz / Persian Lamb Rib Kabab
شیشلیک شاندیز با دنده یا راسته گوسفندی شناخته میشود. مزهدار کردن چندساعته و حرارت زغال داغ، گوشت را آبدار و بیرونش را برشته میکند.
- کباب برگKabab Barg
برای کباب برگ، فیلهٔ گوساله را نازک و یکدست باز کن. گوشت را با آب پیاز، زعفران، روغن، نمک و فلفل دستکم ۲ ساعت در یخچال مزهدار کن و ۶ تا ۸ دقیقه روی آتش داغ بپز.
- کباب بره زعفرانیKabab Barreh / Persian Saffron Lamb Kabab
کباب بره به گوشت نرم و مرینیت ملایم نیاز دارد؛ زعفران و پیاز طعم میدهند، اما اسید زیاد یا پخت طولانی گوشت را خشک میکند.
- کباب تابهایSkillet Kebab
گوشت و پیاز آبگرفته را ورز بده، کف تابه پهن و خطکشی کن، با حرارت متوسط بپز و در کنار گوجه یا سس گوجه سرو کن.
- کباب جگرKabab-e Jigar
کباب جگر به تازگی جگر و پخت خیلی کوتاه وابسته است. جگر اگر زیاد روی آتش بماند خشک و سفت میشود؛ نمک و چاشنی بهتر است نزدیک سرو اضافه شود.
- کباب چنجهKabab Chenjeh
کباب چنجه از تکههای مکعبی گوشت نرم درست میشود. مزهدار کردن با پیاز، زعفران، روغن و مقدار کنترلشدهای آبلیمو یا ماست رایج است؛ نمک بهتر است نزدیک پخت اضافه شود تا گوشت سفت نشود.
- کباب کوبیدهKabab Koobideh – Persian Ground Meat Kabobs
پیاز آبگرفته و مخلوط گوشت را خوب ورز میدهی، زعفران و ادویه را اضافه میکنی و مایه را یک ساعت سرد میگذاری. بعد آن را روی سیخ پهن میکنی و همراه گوجه روی حرارت خیلی زیاد، با چرخاندن پیوسته، کباب میکنی.
- کباب لقمهKabab Loghmeh / Persian Ground Meat Kabab Bites
کباب لقمه از خانواده کوبیده است اما برای خانه آسانتر شکل میگیرد. گرفتن آب پیاز و استراحت مایه باعث میشود از سیخ یا تابه جدا نشود.
- کباب میگو زعفرانیKabab Meygoo / Persian Saffron Shrimp Kabab
میگو خیلی سریع میپزد؛ مرینیت کوتاه و حرارت بالا باعث میشود عطر زعفران بگیرد ولی لاستیکی نشود.
- کلمپلو شیرازیKalam Polo Shirazi
پیاز و کلم قمری را با ادویه شیرازی تفت بده. برنج را با جعفری، شوید، ریحان و پیازچه یک دقیقه بجوشان، آبکش کن و با کلم لایهلایه دم بده؛ کوفتهریزههای ترد را جداگانه سرخ کن و روی پلو بچین.
- کوفته برنجیKoofteh Berenji
کوفته برنجی از کوفتههای کلاسیک ایرانی است؛ گوشت، برنج نیمپز، لپه، سبزی معطر و پیاز آبگرفته باید خوب ورز بخورند. پخت آرام در سس ملایم مهم است تا کوفتهها وا نروند.
- کوفته نخودچیKoofteh Nokhodchi
گوشت چرخکرده را با آرد نخودچی، پیاز آبگرفته، ادویه و در صورت نیاز یک تخممرغ ورز بده، کمی استراحت بده و کوفتههای کوچک درست کن. کوفتهها را در سس رب گوجه با شعله کم بپز؛ جوش شدید و تکان دادن زودهنگام باعث وا رفتنشان میشود.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- کوکو سیبزمینیKuku Sibzamini (Persian Potato Kuku)
سیبزمینی خام و پیاز را ریز رنده کن و با تخممرغ و ادویه مخلوط کن؛ سپس مایه را یکجا در تابه پهن کن. وقتی مرکز کوکو بسته شد، آن را چهار قسمت کن و هر تکه را برگردان تا طرف دوم هم طلایی شود.
- کوکو مرغ زعفرانیKuku Morgh (Saffron Chicken Kuku)
مرغ پخته و خنک را با پیاز تفتداده، تخممرغ، جعفری و زعفران مخلوط کن. مایه باید روی حرارت متوسط آرام ببندد؛ زرشک اختیاری است و کوکو وقتی برگردانده میشود که مرکز آن بسته باشد.
- گوندیGondi
گوندی غذای فارسی-یهودی با کوفتههای بزرگ و نرم از آرد نخودچی، مرغ یا گوشت چرخکرده، پیاز، هل و زردچوبه است. مایه باید خوب ورز بخورد و در آب مرغ یا آبگوشت با جوش ملایم بپزد تا وا نرود.
- ماهی سفیدMahi Sefid
ماهی سفید از ماهیهای مهم سفره گیلان و کنار سبزیپلو/چلو است. پخت آن باید کوتاه و با حرارت کنترلشده باشد؛ مزهدار کردن طولانی یا پخت زیاد، بافت لطیف ماهی را خراب میکند.
- ماهی کباب زعفرانیMahi Kabab / Persian Saffron Fish Kabab
ماهی کباب به مزهدار کردن کوتاه نیاز دارد؛ اسید زیاد یا خواباندن طولانی، بافت ماهی را له میکند.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
- یتیمچهYatimcheh
یتیمچه خوراک ساده و گیاهی ایرانی با بادمجان، گوجه، پیاز و سیر است. تخممرغ جزء اصلی این نسخه نیست؛ تمرکز غذا روی جاافتادن بادمجان و گوجه با ادویه کم و حرارت ملایم است.
- یخنیYakhni Khorasani
یخنی در این ردیف به خوراک گوشتی خراسانی/درگزی نزدیک است: گوشت با پیاز، گوجه، سیبزمینی و ادویه آرام میپزد. غذا باید کمآب و جاافتاده باشد و با نان یا چلو سرو شود.
پیشغذا۱۰
- آش انارAsh-e Anar Shirazi (Persian Pomegranate Soup)
برای این آش شیرازی، کوفتهریزه، لپه، برنج و سبزی آش با آب و آب انار سه ساعت روی حرارت ملایم میپزند. رب انار در میانهٔ پخت و زعفران دمکرده در ده دقیقهٔ پایانی اضافه میشود.
- بورانی اسفناجBorani Esfenaj
بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آبگیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط میشود.
- بورانی بادمجانBorani Bademjan
بورانی بادمجان با بادمجان نرمشده و ماست درست میشود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.
- بورانی کدوBorani Kadoo
بورانی کدو یکی از خانواده بورانیهای ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو میشود.
- خورش ماست اصفهانیKhoresht Mast (Isfahan Yogurt Dessert)
گوشت گردن را با پیاز و ادویه آرام بپز و آنقدر بکوب تا روشن و کشدار شود. ماست چکیده و شکر را روی حرارت ملایم گرم کن، سپس گوشت، زعفران، گلاب و مغزها را بیفزا. خورش ماست باید دستکم ۱۲ ساعت در یخچال بماند و سرد سرو شود.
- سالاد شیرازیSalad Shirazi
سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آبلیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.
- سالسا گوجه گیلاسی کبابیFire-Roasted Cherry Tomato Salsa
سینی فر را چرب کنید و گوجه گیلاسی، پیاز خردشده، سیر با پوست و هالاپینو را زیر گریل فر کبابی کنید تا کمی سیاه و دودی شوند. سیر را از پوست جدا کنید و همه مواد کبابی را با آب لیمو، گشنیز، زیره، اورگانو خشک، فلفل کاین، نمک و فلفل در مخلوطکن بزنید. برای طعم بهتر، سالسا را قبل از سرو در یخچال استراحت دهید.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- ماست و خیارMast-o Khiar
خیار را ریز خرد کن و با ماست، نعناع خشک، نمک و فلفل مخلوط کن. اگر دوست داری شوید، گردو و کشمش هم اضافه کن؛ ماست و خیار را همان موقع یا پس از کمی استراحت در یخچال سرد سرو کن.
- ماست و موسیرMast-o Musir (Persian Shallot Yogurt Dip)
موسیر خشک را ۴ ساعت تا یک شب در آب سرد بخیسان، سپس آبکش و کاملاً خشک کن. آن را ریز خرد کن و با ماست غلیظ، نمک و فلفل مخلوط کن؛ همان موقع یا خنک سرو کن.
مخلفات۹
- بورانی اسفناجBorani Esfenaj
بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آبگیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط میشود.
- بورانی بادمجانBorani Bademjan
بورانی بادمجان با بادمجان نرمشده و ماست درست میشود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.
- بورانی کدوBorani Kadoo
بورانی کدو یکی از خانواده بورانیهای ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو میشود.
- سالاد شیرازیSalad Shirazi
سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آبلیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- ماست و خیارMast-o Khiar
خیار را ریز خرد کن و با ماست، نعناع خشک، نمک و فلفل مخلوط کن. اگر دوست داری شوید، گردو و کشمش هم اضافه کن؛ ماست و خیار را همان موقع یا پس از کمی استراحت در یخچال سرد سرو کن.
- ماست و موسیرMast-o Musir (Persian Shallot Yogurt Dip)
موسیر خشک را ۴ ساعت تا یک شب در آب سرد بخیسان، سپس آبکش و کاملاً خشک کن. آن را ریز خرد کن و با ماست غلیظ، نمک و فلفل مخلوط کن؛ همان موقع یا خنک سرو کن.
- ناز خاتونNaz Khatoon
ناز خاتون چاشنی/ترشی شمالی با بادمجان کبابی، سیر، سبزی معطر و چاشنی ترش مثل آبغوره یا رب انار است. بادمجان دودی و استراحت کوتاه بعد از مخلوط کردن، طعم آن را بهتر میکند.
میانوعده۲
- سالسا گوجه گیلاسی کبابیFire-Roasted Cherry Tomato Salsa
سینی فر را چرب کنید و گوجه گیلاسی، پیاز خردشده، سیر با پوست و هالاپینو را زیر گریل فر کبابی کنید تا کمی سیاه و دودی شوند. سیر را از پوست جدا کنید و همه مواد کبابی را با آب لیمو، گشنیز، زیره، اورگانو خشک، فلفل کاین، نمک و فلفل در مخلوطکن بزنید. برای طعم بهتر، سالسا را قبل از سرو در یخچال استراحت دهید.
- سوسیس بندریSosis Bandari
پیاز را خلالی و طلایی کن، سوسیس و سیبزمینی را اضافه کن، رب و فلفل را خوب تفت بده و خوراک تند و غلیظ را با نان و ترشی سرو کن.