نمک
نمک — نمک و چاشنی در آشپزی ایرانی. از چاشنیهای اصلی که تعادل طعم رو تنظیم میکنه. اغلب به صورت به مقدار لازم اندازهگیری میشه.
این ماده بیشتر کجا میآد؟
اغلب همراه با…
دستورهای با نمک
غذای اصلی۷۱
- آبگوشت (دیزی)Abgoosht (Persian Lamb and Legume Stew)
برای این آبگوشت، حبوبات خیسانده، گوشت گوسفندیِ بااستخوان، پیاز، لیموعمانی و ادویه را با ۲ لیتر آب آرام بپز. پس از اضافهکردن سیبزمینی و گوجه، آب را جدا کن و مواد را برای گوشتکوبیده بکوب.
- آش جوAsh-e Jo / Persian Barley Ash
آش جو باید غلیظ و لعابدار باشد. جو و حبوبات زمان میخواهند و سبزی در نیمه دوم اضافه میشود تا رنگ و عطرش حفظ شود.
- آش جو با کشکAsh-e Jo ba Kashk / Barley Ash with Whey
آش جو با کشک باید غلیظ و قاشقخور باشد: جو و حبوبات کاملاً نرم میشوند، سبزی جا میافتد و کشک در پایان طعم شور و ترشملایم آش را کامل میکند. پیازداغ، سیرداغ و نعناداغ را برای روی آش کنار بگذار.
- آش دوغAsh-e Doogh
آش دوغ آش ترشملایم آذری/ایرانی با دوغ یا ماست، نخود، برنج و سبزی است. حساسترین بخش، اضافه کردن و گرم کردن دوغ با هم زدن مداوم است تا نبرد و بافت آش یکدست بماند.
- آش دوغ اردبیل به روش مسعودMasoud-Style Ardabil Ash-e Doogh
این آش دوغ اردبیلی با نخود، برنج، سبزی آش و دوغ ترش درست میشود. برای اینکه دوغ نبرد، تخممرغ اول داخل ماست کامل باز میشود و بعد دوغ کمکم اضافه میشود و تا جوش ملایم مرتب هم میخورد.
- آش رشتهAsh Reshteh
حبوبات خیسانده را میپزی و با پیاز، سیر، زردچوبه و آب جا میاندازی. بعد سبزی و رشته را بهترتیب اضافه میکنی و آش را با کشک، پیازداغ و نعناداغ سرو میکنی.
- آلبالو پلو به سبک مانداناAlbaloo Polo (Persian Sour Cherry Rice)
راز این نسخه برنج خوب و زنده آبکششده، آلبالوی زیاد و فقط چند دقیقه جوشیده، و اضافه کردن آلبالو نزدیک پایان دم است. آلبالو را در ظرف لعابی یا روحی کوتاه بپز، اما خود پلو و تهدیگ نان را در قابلمه تفلون دم کن تا تهدیگ مطمئنتر دربیاید.
- اردک شکمپر شمالی (لونگی)Northern Iranian Stuffed Duck (Duck Lavangi)
برای این لونگی، اردک دستکم ۵ ساعت در یخچال مزهدار میشود. مایهی گردو و رب انار باید کمآب باشد؛ اردک پرشده هم با آب جوش و حرارت خیلی کم تا نرمشدن کامل میپزد.
- استانبولی پلوEstamboli Polo
استانبولی پلو یا دمی گوجه، پلوی گوجهای ایرانی با برنج، گوجه، رب و سیبزمینی است. نسخه گوشتی با گوشت چرخکرده یا تکهای رایج است، اما کلید طعم، تفت دادن رب و کنترل آب گوجه است تا برنج شفته نشود.
- اشکنهEshkeneh
اشکنه یک غذای سریع ایرانی بر پایه پیازداغ، زردچوبه، شنبلیله خشک و تخممرغ است. برخلاف آشهای سنگین، در کمتر از یک ساعت آماده میشود و معمولاً با نان ترید میشود.
- باقالی قاتقBaghali Ghatogh — Lima Beans with Dill and Egg
باقالی قاتق گیلانی خوراکی از باقالی پوستگرفته، شوید، سیر، زردچوبه و تخممرغ است. باقالی با سه پیمانه آب جوش ۳۰ دقیقه آرام میپزد و تخممرغها در پایان روی خوراک میبندند.
- پیچاق قیمه اردبیلیPichagh Gheymeh / Ardabil Almond Stew
پیچاق قیمه خورش اردبیلیِ گوشت، پیاز و خلال بادام است؛ با زعفران کمآب میشود و در پایان با تخممرغ و پلو سرو میشود.
- جوجه کبابJoojeh Kabab – Persian Saffron Chicken Kebabs
ران مرغ را با پیاز، ماست، آبلیمو، روغن زیتون، زردچوبه، فلفل سیاه و زعفران ۴ تا ۱۲ ساعت مزهدار کن. جوجهها را روی گریل دو ناحیهای تا دمای درونی ۷۴ درجه بپز و در دقیقهٔ آخر با کره و زعفران رومال کن.
- حلیم بادمجانHalim Bademjan
حلیم بادمجان با بادمجان، گوشت، عدس یا برنج و کشک درست میشود. تفاوتش با کشک بادمجان در وجود گوشت و بافت کوبیده، کشدار و غذا-محور آن است.
- حلیم گندمHaleem Gandom
حلیم گندم با گندم و گوشت آرامپز درست میشود و زمان واقعی آن چند ساعت است. بافت کشدار از پخت کامل گندم، ریشریش شدن گوشت و کوبیدن یا هم زدن طولانی به دست میآید.
- خورش آلو اسفناجKhoresh Aloo Esfenaj / Persian Spinach and Plum Stew
نسخه شناختهشده این خورش با آلوست، نه قیسی. اسفناج جدا تفت میخورد و آلو در پایان اضافه میشود تا خورش ملس شود.
- خورش بادمجانKhoresh Bademjan (Persian Eggplant Stew)
در این نسخه، گوشت گوسفندی با پیاز، سیر، رب گوجه، گوجه خردشده، زعفران و لیموعمانی آرام میپزد. بادمجانها جدا کبابی میشوند و ۲۰ دقیقهی پایانی به خورش میرسند تا نرم شوند و شکلشان را نگه دارند.
- خورش بامیهKhoresh Bamieh (Persian Okra and Beef Stew)
خورش بامیه یک خورش گوجهای ایرانی با گوشت گوساله، بامیه و چاشنی ترش است. بامیه را سالم و جداگانه تفت بده و وقتی گوشت تقریباً نرم شد فقط ۲۰ دقیقه با خورش بپز تا شکلش را حفظ کند.
- خورش بامیه با مرغKhoresh Bamieh ba Morgh / Persian Chicken Okra Stew
بامیه نباید از اول پخت داخل قابلمه باشد. مرغ و سس گوجهای اول جا میافتند، بامیه کوتاه تفت میخورد و آخر اضافه میشود تا شکلش بماند.
- خورش بهKhoresh-e Beh / Persian Quince Stew
به باید جدا کمی تفت بخورد و در پایان وارد خورش شود تا عطرش حفظ شود و تکهها له نشوند. طعم نهایی ملس است، نه شیرینِ دسرگونه.
- خورش چغاله بادامKhoresh-e Chaghaleh Badoom / Persian Green Almond Stew
گوشت را ۶۰ دقیقه آرام بپز، سبزی تفتخورده را اضافه کن و پس از ۱۵ دقیقه چغالهها را ۲۰ تا ۲۵ دقیقه بپز. آبغوره را فقط در ۵ دقیقهٔ پایانی اضافه کن.
- خورش ریواسKhoresh Rivas / Persian Rhubarb Stew
ریواس زود له میشود و طعم ترش تازهاش با پخت طولانی میپرد. گوشت و سبزی اول جا میافتند، ریواس در پایان وارد خورش میشود.
- خورش قیسی با گوشت و آلوKhoresh Gheysi (Persian Apricot and Prune Stew)
برای خورش قیسی، گوشت را با پیاز بپز تا نرم شود و فقط نیم پیمانه آب گوشت بماند. سپس قیسی و آلو را با آب خیساندن، رب تفتخورده، پیازداغ، زعفران و آبلیمو اضافه کن و دستکم ۳۰ دقیقه آرام بپز تا میوهها سالم و سس غلیظ بماند.
- خورش کدو حلواییKhoresh-e Kadu Halvaei / Persian Pumpkin Stew
این ردیف به و کدو حلوایی را با هم قاطی کرده بود؛ نسخه قابل اتکا خورش کدو حلوایی است. کدو جدا کمی سرخ یا برشته میشود و در پایان به خورش گوشت اضافه میشود تا له نشود.
- خورش کرفسKhoresh Karafs (Persian Celery Stew)
برای خورش کرفس، پیاز و گوشت را تفت بده و ۳۰ دقیقه نیمپز کن. کرفس و سبزی را جدا تفت بده، با آبغوره به قابلمه اضافه کن و آرام بپز تا گوشت و کرفس نرم و خورش غلیظ شود.
- خورش گردو و زردآلوKhoresh-e Gerdoo va Zardaloo / Persian Walnut and Apricot Stew
گوشت را ۱ ساعت آرام بپز، سپس برگهٔ زردآلو و گردو را ۳۰ دقیقه و در پایان رب گوجه و زعفران را ۱۰ دقیقه اضافه کن.
- خورش لوبیا سبز با گوشت و لیموعمانیKhoresh Loobia Sabz – Persian Green Bean Stew with Lamb
لوبیا سبز را آماده میکنی، پیاز و گوشت را برشته میکنی و پایهٔ گوجه را میسازی. گوشت با آب و لیموعمانی ۹۰ دقیقه آرام میپزد؛ سپس لوبیا ۳۵ تا ۴۰ دقیقه میپزد و خورش ۱۰ دقیقه استراحت میکند.
- خورش هلوKhoresh-e Holoo / Persian Peach Stew
خورش هلو باید ملس و خوشرنگ باشد. هلو را جدا کمی تفت میدهند یا در پایان اضافه میکنند تا بافتش حفظ شود و خورش به کمپوت تبدیل نشود.
- خورشت آلوKhoresh Aloo
خورش آلو خورش ایرانی ترشوشیرین با گوشت و آلو خشک است. آلو باید اواخر پخت وارد شود تا هم طعم بدهد و هم شکلش را حفظ کند؛ مقدار ترشی و شیرینی به نوع آلو بستگی دارد.
- دلمه بادمجانDolmeh Bademjan
دلمه بادمجان باید با بادمجان نیمپز و مایه نیمپخته آماده شود. پخت ملایم در سس باعث میشود بادمجان نرم شود اما وا نرود.
- دلمه فلفل دلمهایDolmeh Felfel Dolmeh-ee
دلمه فلفل دلمهای یکی از دلمههای کلاسیک ایرانی است. مواد داخل باید نیمپخته باشند و فلفلها با حرارت ملایم بپزند تا شکلشان حفظ شود.
- دلمه کلمDolmeh Kalam
دلمه کلم با برگ کلم نرمشده و مایه برنجیگوشتی درست میشود. برگها باید نرم باشند اما پاره نشوند و رولها فشرده در قابلمه چیده شوند.
- دمی گوجهDami Gojeh
دمی گوجه یا دمی گوجهفرنگی نسخه ساده و بیگوشت برنج گوجهای ایرانی است. گوجه تازه و رب رنگ و طعم میدهند و باید آب گوجه را در اندازه آب برنج حساب کرد تا کته شفته نشود.
- دنده کباب کرمانشاهیDandeh Kebab Kermanshahi / Grilled Lamb Ribs
روش اصلی این نسخه سسمحور است: دنده روی چند سیخ مهار میشود، چهار ساعت استراحت میکند و روی زغال ملایم با سس رب گوجه، زعفران و آبلیمو آرام کباب میشود. ماست فقط به یک روش مرینیت جداگانه مربوط است و در این مسیر استفاده نمیشود.
- رشته پلوReshteh Polo
رشته پلو پلوی مناسبتی ایرانی، بهویژه حوالی نوروز، است. رشته پلویی کوتاه با برنج دم میکشد و روی آن معمولاً کشمش، خرما، زعفران و گاهی گوشت یا مرغ میآید؛ کشک و نعناعداغ مربوط به این غذا نیست.
- سبزی پلو با ماهیSabzi Polo ba Mahi – Persian Herbed Rice with Fish
برنج باسماتی را نیمپز و آبکش میکنی، با شوید، جعفری، گشنیز، تره و شنبلیله مخلوط میکنی و روی لایهٔ زعفرانی ۴۵ تا ۵۰ دقیقه دم میدهی. ماهی سفید را با نمک، فلفل و زردچوبه مزهدار و هر طرف را ۳ تا ۵ دقیقه سرخ میکنی.
- شله قلمکارSholeh Ghalamkar
شلهقلمکار آش پرکار و مجلسی تهرانی/ایرانی با گوشت، حبوبات، برنج و سبزی است. برخلاف آشهای سریع، باید طولانی بپزد و مرتب هم بخورد تا بافتی کشدار و یکدست پیدا کند.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- شیشلیک شاندیزShishlik Shandiz / Persian Lamb Rib Kabab
شیشلیک شاندیز با دنده یا راسته گوسفندی شناخته میشود. مزهدار کردن چندساعته و حرارت زغال داغ، گوشت را آبدار و بیرونش را برشته میکند.
- عدس پلوAdas Polo – Persian Lentil Rice with Raisins and Dates
عدس را جدا نیمپز و برنج را آبکش میکنی، سپس برنج و عدس را با دارچین لایهلایه دم میگذاری. پیاز طلایی، کشمش و خرمای کوتاهتفتخورده و برنج زعفرانی روی پلو میآیند.
- قیمه بادمجانGheymeh Bademjan / Split Pea and Eggplant Stew
قیمه بادمجان همان پایه قیمه را دارد، اما بادمجانهای سرخشده در پایان روی خورش قرار میگیرند تا نرم شوند و وا نروند.
- قیمه ریزه نخودچی اصفهانیIsfahani Gheymeh Rizeh Nokhodchi
قیمه ریزه نخودچی از گوشت چرخکرده، آرد نخودچی، پیاز و ادویه درست میشود. ورز دادن خوب و پخت آرام، قلقلیها را منسجم نگه میدارد.
- قیمه گیاهیVegan Khoresh Gheymeh / Plant-Based Split Pea Stew
قیمه گیاهی باید همچنان شخصیت قیمه را حفظ کند: لپه، رب گوجه، لیموعمانی و سیبزمینی خلالی. قارچ فقط جای بافت گوشتی را پر میکند، نه اینکه خورش را قارچمحور کند.
- کباب برگKabab Barg
برای کباب برگ، فیلهٔ گوساله را نازک و یکدست باز کن. گوشت را با آب پیاز، زعفران، روغن، نمک و فلفل دستکم ۲ ساعت در یخچال مزهدار کن و ۶ تا ۸ دقیقه روی آتش داغ بپز.
- کباب بره زعفرانیKabab Barreh / Persian Saffron Lamb Kabab
کباب بره به گوشت نرم و مرینیت ملایم نیاز دارد؛ زعفران و پیاز طعم میدهند، اما اسید زیاد یا پخت طولانی گوشت را خشک میکند.
- کباب جگرKabab-e Jigar
کباب جگر به تازگی جگر و پخت خیلی کوتاه وابسته است. جگر اگر زیاد روی آتش بماند خشک و سفت میشود؛ نمک و چاشنی بهتر است نزدیک سرو اضافه شود.
- کباب چنجهKabab Chenjeh
کباب چنجه از تکههای مکعبی گوشت نرم درست میشود. مزهدار کردن با پیاز، زعفران، روغن و مقدار کنترلشدهای آبلیمو یا ماست رایج است؛ نمک بهتر است نزدیک پخت اضافه شود تا گوشت سفت نشود.
- کباب حسینیKabab Hosseini
کباب حسینی برخلاف نامش همیشه کباب زغالی نیست؛ سیخهای چوبی گوشت با سبزیجات در قابلمه، تابه یا فر آرام میپزند و آبدار میمانند.
- کباب دولی معروف مسعودMasoud's Famous Dooli Kebab
گوشت چرخکرده، نمک، جوش شیرین و پیاز رندهشده را با تمام آب پیاز چند دقیقه خوب ورز دهید تا از حالت شل و آبکی به مایهای چسبنده و منسجم برسد. اگر مخلوط گرم شد، چند ساعت در یخچال استراحت دهید. بعد آن را به قسمتهای ۵۰ گرمی فرم دهید؛ این مقدار حدود ۳۰ کباب کوچک، مناسب حدود ۶ نفر، میدهد. در تابه خیلی داغ، گریل یا ایرفرایر بپزید؛ حتی میتوانید مستقیم از فریزر بپزید.
- کباب کوبیدهKabab Koobideh – Persian Ground Meat Kabobs
پیاز آبگرفته و مخلوط گوشت را خوب ورز میدهی، زعفران و ادویه را اضافه میکنی و مایه را یک ساعت سرد میگذاری. بعد آن را روی سیخ پهن میکنی و همراه گوجه روی حرارت خیلی زیاد، با چرخاندن پیوسته، کباب میکنی.
- کباب لقمهKabab Loghmeh / Persian Ground Meat Kabab Bites
کباب لقمه از خانواده کوبیده است اما برای خانه آسانتر شکل میگیرد. گرفتن آب پیاز و استراحت مایه باعث میشود از سیخ یا تابه جدا نشود.
- کباب میگو زعفرانیKabab Meygoo / Persian Saffron Shrimp Kabab
میگو خیلی سریع میپزد؛ مرینیت کوتاه و حرارت بالا باعث میشود عطر زعفران بگیرد ولی لاستیکی نشود.
- کباب نگینیKabab Negini
کباب نگینی ترکیب کوبیده و تکههای مرغ است. مایه گوشت باید خوب ورز بخورد و مرغها کوچک و هماندازه باشند تا هر دو بخش همزمان بپزند.
- کتلتKotlet / Persian Meat and Potato Patties
کتلت باید نازک و یکنواخت فرم بگیرد تا داخلش بپزد و بیرونش ترد شود. آب اضافهٔ پیاز را بگیر تا مایه شل نشود.
- کشک کدوKashk-e Kadoo / Persian Zucchini with Whey
کشک کدو از کدو سبز نرمشده و لهشده با کشک ساخته میشود. پیازداغ، سیرداغ و نعناعداغ طعم اصلی را کامل میکنند.
- کلمپلو شیرازیKalam Polo Shirazi
پیاز و کلم قمری را با ادویه شیرازی تفت بده. برنج را با جعفری، شوید، ریحان و پیازچه یک دقیقه بجوشان، آبکش کن و با کلم لایهلایه دم بده؛ کوفتهریزههای ترد را جداگانه سرخ کن و روی پلو بچین.
- کوفته برنجیKoofteh Berenji
کوفته برنجی از کوفتههای کلاسیک ایرانی است؛ گوشت، برنج نیمپز، لپه، سبزی معطر و پیاز آبگرفته باید خوب ورز بخورند. پخت آرام در سس ملایم مهم است تا کوفتهها وا نروند.
- کوفته نخودچیKoofteh Nokhodchi
گوشت چرخکرده را با آرد نخودچی، پیاز آبگرفته، ادویه و در صورت نیاز یک تخممرغ ورز بده، کمی استراحت بده و کوفتههای کوچک درست کن. کوفتهها را در سس رب گوجه با شعله کم بپز؛ جوش شدید و تکان دادن زودهنگام باعث وا رفتنشان میشود.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- کوکو سیبزمینیKuku Sibzamini (Persian Potato Kuku)
سیبزمینی خام و پیاز را ریز رنده کن و با تخممرغ و ادویه مخلوط کن؛ سپس مایه را یکجا در تابه پهن کن. وقتی مرکز کوکو بسته شد، آن را چهار قسمت کن و هر تکه را برگردان تا طرف دوم هم طلایی شود.
- کوکو مرغ زعفرانیKuku Morgh (Saffron Chicken Kuku)
مرغ پخته و خنک را با پیاز تفتداده، تخممرغ، جعفری و زعفران مخلوط کن. مایه باید روی حرارت متوسط آرام ببندد؛ زرشک اختیاری است و کوکو وقتی برگردانده میشود که مرکز آن بسته باشد.
- گوندیGondi
گوندی غذای فارسی-یهودی با کوفتههای بزرگ و نرم از آرد نخودچی، مرغ یا گوشت چرخکرده، پیاز، هل و زردچوبه است. مایه باید خوب ورز بخورد و در آب مرغ یا آبگوشت با جوش ملایم بپزد تا وا نرود.
- ماهی سفیدMahi Sefid
ماهی سفید از ماهیهای مهم سفره گیلان و کنار سبزیپلو/چلو است. پخت آن باید کوتاه و با حرارت کنترلشده باشد؛ مزهدار کردن طولانی یا پخت زیاد، بافت لطیف ماهی را خراب میکند.
- ماهی کباب زعفرانیMahi Kabab / Persian Saffron Fish Kabab
ماهی کباب به مزهدار کردن کوتاه نیاز دارد؛ اسید زیاد یا خواباندن طولانی، بافت ماهی را له میکند.
- ماهیچه مجلسیMahicheh / Persian Braised Lamb Shanks
ماهیچه با عجله خوب نمیشود. پیاز زیاد، حرارت کم، زمان طولانی و زعفران، گوشت را نرم و سس را غلیظ میکند.
- مرجو خورش طالقانیMarjoo Khoresh (Taleghan Lentil and Lamb Stew)
مرجو خورش طالقانی با عدس، گوشت گوسفندی و آلو آرام میپزد. سیبزمینی خلالی جدا سرخ میشود و آبغوره در پایان، مزهٔ خورش را متعادل میکند.
- مرغ شکمپرMorgh Shekam Por / Persian Stuffed Chicken
مرغ شکمپر دلمه مرغ نیست؛ یک مرغ کامل است که داخل شکمش با ترکیب ترشوشیرین گردو، زرشک، رب انار و سبزی پر میشود و بعد آرام میپزد تا گوشت نرم و پوست برشته شود.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
- هویجپلو با گوشت چرخکردهHavij Polo with Ground Meat
هویجپلو در این نسخه با گوشت چرخکرده، هویج خلالی، زعفران، دارچین، هل و گلاب آماده میشود. مایهٔ هویج و گوشت لابهلای برنج آبکش قرار میگیرد و با تهدیگ سیبزمینی دم میکشد.
- یتیمچهYatimcheh
یتیمچه خوراک ساده و گیاهی ایرانی با بادمجان، گوجه، پیاز و سیر است. تخممرغ جزء اصلی این نسخه نیست؛ تمرکز غذا روی جاافتادن بادمجان و گوجه با ادویه کم و حرارت ملایم است.
- یخنیYakhni Khorasani
یخنی در این ردیف به خوراک گوشتی خراسانی/درگزی نزدیک است: گوشت با پیاز، گوجه، سیبزمینی و ادویه آرام میپزد. غذا باید کمآب و جاافتاده باشد و با نان یا چلو سرو شود.
مخلفات۲۰
- باقالی پلوBaghali Polo – Persian Fava Bean and Dill Rice
باقالی را کوتاه بلانچ میکنی و برنج را تا مرحلهٔ نیمپز میجوشانی. سپس برنج، باقالی و شوید را روی پایهٔ روغن و زردچوبه لایهلایه دم میگذاری و با کره و برنج زعفرانی تمام میکنی.
- بورانی اسفناجBorani Esfenaj
بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آبگیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط میشود.
- بورانی بادمجانBorani Bademjan
بورانی بادمجان با بادمجان نرمشده و ماست درست میشود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.
- بورانی کدوBorani Kadoo
بورانی کدو یکی از خانواده بورانیهای ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو میشود.
- ترشی سیرTorshi Seer
ترشی سیر بیشتر از آنکه دستور پخت باشد، کار زمان است. سیر سالم در سرکه و نمک میماند و هرچه بیشتر برسد، طعمش عمیقتر و بافتش نرمتر میشود.
- ترشی مخلوطTorshi Makhloot
سبزیجات خشکشده را با سیر و سبزی معطر آماده کن، سرکه خوراکی ۵ درصد را با نمک و ادویه ۵ دقیقه بجوشان، روی مواد بریز و پس از افتادن از داغی در یخچال جا بینداز. این نسخه کنسروی یا مناسب نگهداری در دمای اتاق نیست.
- تهدیگTahdig / Persian Crispy Rice
تهدیگ غذای جداگانه نیست، جایزه کف قابلمه پلو است. راز آن برنج نیمپز، چربی کافی، حرارت کنترلشده و صبر تا طلاییشدن کف قابلمه است.
- تهدیگ سیبزمینی به سبک مانداناMandana-Style Potato Tahdig
برای تهدیگ سیبزمینی خوب، سیبزمینی زرد و کمی پیر بهتر از سیبزمینی خیلی تازه جواب میدهد. روغن باید خوب داغ شود، نمک و کنجد سریع و یکنواخت کف قابلمه بیاید، سیبزمینیها بیمعطلی چیده شوند، روی پلو آبروغن داده شود و بعد از شعلهی زیاد اول، پلو با حرارت ملایم دم بکشد.
- زیتون پروردهZeytoon Parvardeh
زیتون پرورده چاشنی گیلانی بدون پخت است: زیتون سبز با گردو، رب انار، سیر، سبزی معطر، نعناع و گلپر پوشانده میشود. چند ساعت استراحت در یخچال، مزهها را یکی میکند.
- سالاد شیرازیSalad Shirazi
سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آبلیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.
- شیرینپلوShirin Polo (Persian Sweet Jeweled Rice)
راز شیرینپلو خوب در سه چیز است: تلخیگرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانهدانه، و شیرینی کنترلشده. مرغ را جدا مزهدار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- ماست و خیارMast-o Khiar
خیار را ریز خرد کن و با ماست، نعناع خشک، نمک و فلفل مخلوط کن. اگر دوست داری شوید، گردو و کشمش هم اضافه کن؛ ماست و خیار را همان موقع یا پس از کمی استراحت در یخچال سرد سرو کن.
- ماست و موسیرMast-o Musir (Persian Shallot Yogurt Dip)
موسیر خشک را ۴ ساعت تا یک شب در آب سرد بخیسان، سپس آبکش و کاملاً خشک کن. آن را ریز خرد کن و با ماست غلیظ، نمک و فلفل مخلوط کن؛ همان موقع یا خنک سرو کن.
- ناز خاتونNaz Khatoon
ناز خاتون چاشنی/ترشی شمالی با بادمجان کبابی، سیر، سبزی معطر و چاشنی ترش مثل آبغوره یا رب انار است. بادمجان دودی و استراحت کوتاه بعد از مخلوط کردن، طعم آن را بهتر میکند.
- نان بربریNan-e Barbari
بربری به خمیر نرم، استراحت کافی و رومال نیاز دارد. شیارهای روی نان هم ظاهر کلاسیک میدهند و هم به پخت یکنواخت کمک میکنند.
- نان تافتونNan-e Taftoon
تافتون از لواش ضخیمتر و از بربری نازکتر است. خمیر باید کوتاه استراحت کند و روی سطح خیلی داغ بپزد تا پفهای کوچک بزند.
- نان سبزی مشهدیMashhadi Herb Bread
نان سبزی یک نان نرم و معطر است؛ سبزی باید خشک و ریز خرد شود تا خمیر آب نیندازد و بافت نان خمیر نشود.
- نان سنگکNan-e Sangak
سنگک اصیل روی سنگریزه داغ پخته میشود. در خانه باید از سطح بسیار داغ و خمیر نسبتاً مرطوب استفاده کرد تا بافت کشسان و لکههای برشته ایجاد شود.
- نان لواشNan-e Lavash
لواش باید خیلی نازک باز شود و سریع روی سطح داغ بپزد. پخت طولانی یا تابه کمحرارت آن را خشک و شکننده میکند.
پیشغذا۱۴
- آش انارAsh-e Anar Shirazi (Persian Pomegranate Soup)
برای این آش شیرازی، کوفتهریزه، لپه، برنج و سبزی آش با آب و آب انار سه ساعت روی حرارت ملایم میپزند. رب انار در میانهٔ پخت و زعفران دمکرده در ده دقیقهٔ پایانی اضافه میشود.
- باقالی پختهBoiled Fava Beans
باقالی را بشوی و اگر خشک است بخیسان، با آب و کمی نمک بپز تا نرم شود، سپس گرم با سرکه، گلپر، سماق یا فلفل سرو کن.
- بورانی اسفناجBorani Esfenaj
بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آبگیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط میشود.
- بورانی بادمجانBorani Bademjan
بورانی بادمجان با بادمجان نرمشده و ماست درست میشود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.
- بورانی کدوBorani Kadoo
بورانی کدو یکی از خانواده بورانیهای ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو میشود.
- خورش ماست اصفهانیKhoresht Mast (Isfahan Yogurt Dessert)
گوشت گردن را با پیاز و ادویه آرام بپز و آنقدر بکوب تا روشن و کشدار شود. ماست چکیده و شکر را روی حرارت ملایم گرم کن، سپس گوشت، زعفران، گلاب و مغزها را بیفزا. خورش ماست باید دستکم ۱۲ ساعت در یخچال بماند و سرد سرو شود.
- دلمه برگ موDolmeh Barg Mo
لپه و برنج را جداگانه نیمپز کن و با گوشت، پیاز، سبزی دلمه و پیازچه آرام مخلوط کن. دلمهها را فشرده بچین، ابتدا با آب و سپس با چاشنی سرکه، شکر و زعفران روی حرارت کم بپز.
- زیتون پروردهZeytoon Parvardeh
زیتون پرورده چاشنی گیلانی بدون پخت است: زیتون سبز با گردو، رب انار، سیر، سبزی معطر، نعناع و گلپر پوشانده میشود. چند ساعت استراحت در یخچال، مزهها را یکی میکند.
- سالاد شیرازیSalad Shirazi
سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آبلیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.
- سالسا گوجه گیلاسی کبابیFire-Roasted Cherry Tomato Salsa
سینی فر را چرب کنید و گوجه گیلاسی، پیاز خردشده، سیر با پوست و هالاپینو را زیر گریل فر کبابی کنید تا کمی سیاه و دودی شوند. سیر را از پوست جدا کنید و همه مواد کبابی را با آب لیمو، گشنیز، زیره، اورگانو خشک، فلفل کاین، نمک و فلفل در مخلوطکن بزنید. برای طعم بهتر، سالسا را قبل از سرو در یخچال استراحت دهید.
- کشک کدوKashk-e Kadoo / Persian Zucchini with Whey
کشک کدو از کدو سبز نرمشده و لهشده با کشک ساخته میشود. پیازداغ، سیرداغ و نعناعداغ طعم اصلی را کامل میکنند.
- کوکو بادمجانKuku Bademjan (Persian Eggplant Frittata)
در این نسخهٔ چهار نفره، بادمجانها کباب و له میشوند؛ پیاز و سیر طلایی، ۵ تخممرغ و ۲ قاشق آرد مایه را میبندند. کوکو با حرارت کم در تابه میپزد، چهار تکه برگردانده میشود و طرف دوم نیز طلایی میشود.
- ماست و خیارMast-o Khiar
خیار را ریز خرد کن و با ماست، نعناع خشک، نمک و فلفل مخلوط کن. اگر دوست داری شوید، گردو و کشمش هم اضافه کن؛ ماست و خیار را همان موقع یا پس از کمی استراحت در یخچال سرد سرو کن.
- ماست و موسیرMast-o Musir (Persian Shallot Yogurt Dip)
موسیر خشک را ۴ ساعت تا یک شب در آب سرد بخیسان، سپس آبکش و کاملاً خشک کن. آن را ریز خرد کن و با ماست غلیظ، نمک و فلفل مخلوط کن؛ همان موقع یا خنک سرو کن.
صبحانه۶
- نان بربریNan-e Barbari
بربری به خمیر نرم، استراحت کافی و رومال نیاز دارد. شیارهای روی نان هم ظاهر کلاسیک میدهند و هم به پخت یکنواخت کمک میکنند.
- نان تافتونNan-e Taftoon
تافتون از لواش ضخیمتر و از بربری نازکتر است. خمیر باید کوتاه استراحت کند و روی سطح خیلی داغ بپزد تا پفهای کوچک بزند.
- نان سبزی مشهدیMashhadi Herb Bread
نان سبزی یک نان نرم و معطر است؛ سبزی باید خشک و ریز خرد شود تا خمیر آب نیندازد و بافت نان خمیر نشود.
- نان سنگکNan-e Sangak
سنگک اصیل روی سنگریزه داغ پخته میشود. در خانه باید از سطح بسیار داغ و خمیر نسبتاً مرطوب استفاده کرد تا بافت کشسان و لکههای برشته ایجاد شود.
- نان لواشNan-e Lavash
لواش باید خیلی نازک باز شود و سریع روی سطح داغ بپزد. پخت طولانی یا تابه کمحرارت آن را خشک و شکننده میکند.
- نرگسی اسفناجNargesi Esfenaj / Persian Spinach and Eggs
نرگسی با اسفناج خوب آبگرفته و تخممرغ نیمبند خوشمزهتر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافیاش تبخیر شود.
دسر۳
- خورش ماست اصفهانیKhoresht Mast (Isfahan Yogurt Dessert)
گوشت گردن را با پیاز و ادویه آرام بپز و آنقدر بکوب تا روشن و کشدار شود. ماست چکیده و شکر را روی حرارت ملایم گرم کن، سپس گوشت، زعفران، گلاب و مغزها را بیفزا. خورش ماست باید دستکم ۱۲ ساعت در یخچال بماند و سرد سرو شود.
- فالوده شیرازیFaloodeh Shirazi / Persian Rosewater Noodle Sorbet
فالودهٔ خوب با شربت رقیقِ شکر، گلاب و آبلیمو شروع میشود؛ رشتهٔ پخته در فریزر سه نوبت خراش میخورد تا بافتش برفکی و رشتههایش ترد شوند.
- کرم کارامل به سبک سوسنSousan-Style Creme Caramel
تخممرغ، شکر، وانیل و نمک را با چنگال فقط در حد باز شدن لختگی بزن. شیر جوشیده را به مواد اضافه کن، روی کارامل بستهشده داخل قالب بریز و قالب را در ظرف آب، در فر ۱۸۰ درجه بپز؛ بعد از خنک شدن، ۷ ساعت در یخچال استراحت بده.
ترشی۲
- ترشی سیرTorshi Seer
ترشی سیر بیشتر از آنکه دستور پخت باشد، کار زمان است. سیر سالم در سرکه و نمک میماند و هرچه بیشتر برسد، طعمش عمیقتر و بافتش نرمتر میشود.
- ترشی مخلوطTorshi Makhloot
سبزیجات خشکشده را با سیر و سبزی معطر آماده کن، سرکه خوراکی ۵ درصد را با نمک و ادویه ۵ دقیقه بجوشان، روی مواد بریز و پس از افتادن از داغی در یخچال جا بینداز. این نسخه کنسروی یا مناسب نگهداری در دمای اتاق نیست.