نمک

آبگوشت یا دیزی غذای آرام‌پز ایرانی با گوشت گوسفندی، نخود، لوبیا، سیب‌زمینی، گوجه/رب و لیموعمانی است. سرو کلاسیک آن دو مرحله دارد: اول آبگوشت با نان ترید می‌شود و بعد مواد کوبیده می‌شوند.

آش انار آش ایرانی ترش‌وشیرین با لپه، برنج، سبزی آش، آب انار و رب انار است. در بسیاری نسخه‌ها کوفته‌ریزه دارد و برای یلدا یا هوای سرد محبوب است. مزه نهایی باید بین ترشی انار و کمی شیرینی متعادل باشد.

آش جو باید غلیظ و لعاب‌دار باشد. جو و حبوبات زمان می‌خواهند و سبزی در نیمه دوم اضافه می‌شود تا رنگ و عطرش حفظ شود.

این ردیف را به آش جو با کشک تبدیل کردم: پایه جو و حبوبات است و کشک در پایان اضافه می‌شود تا نبرد و طعم لبنی‌اش حفظ شود.

آش دوغ آش ترش‌ملایم آذری/ایرانی با دوغ یا ماست، نخود، برنج و سبزی است. حساس‌ترین بخش، اضافه کردن و گرم کردن دوغ با هم زدن مداوم است تا نبرد و بافت آش یکدست بماند.

حبوبات را جدا تا نرم شدن می‌پزی، سبزی را اضافه می‌کنی، بعد رشته فقط آخر کار وارد آش می‌شود تا له نشود. کشک، پیازداغ، سیرداغ و نعناداغ هم طعم اصلی و هم تزیین نهایی‌اند.

آلبالو پلو برنج مجلسی شیرین‌وترش ایرانی است. آلبالوها کوتاه با شکر می‌پزند تا شربت بدهند، سپس با برنج و زعفران لایه‌لایه دم می‌شوند و با مرغ یا کوفته‌ریزه سرو می‌شوند.

اردک شکم‌پر نسخه سنگین‌تر و مجلسی‌تر مرغ شکم‌پر است؛ چربی اردک باید با پخت آرام کنترل شود و مواد میانی ترش‌وشیرین، بوی گوشت را متعادل کند.

استانبولی پلو یا دمی گوجه، پلوی گوجه‌ای ایرانی با برنج، گوجه، رب و سیب‌زمینی است. نسخه گوشتی با گوشت چرخ‌کرده یا تکه‌ای رایج است، اما کلید طعم، تفت دادن رب و کنترل آب گوجه است تا برنج شفته نشود.

اشکنه یک غذای سریع ایرانی بر پایه پیازداغ، زردچوبه، شنبلیله خشک و تخم‌مرغ است. برخلاف آش‌های سنگین، در کمتر از یک ساعت آماده می‌شود و معمولاً با نان ترید می‌شود.

برنج و باقالی نیم‌پز می‌شوند، بعد با شوید لایه‌لایه در قابلمه دم می‌کشند. زعفران و کره آخر کار عطر و رنگ غذا را کامل می‌کنند.

باقالی قاتق خوراک/خورش شمالی با باقالی، شوید، سیر، زردچوبه و تخم‌مرغ است. تخم‌مرغ‌ها در پایان روی مواد شکسته می‌شوند و باید با حرارت ملایم ببندند، نه اینکه در خوراک هم زده شوند.

ردیف قبلی هویج و بادام بود، اما غذای معتبر نزدیک به آن پیچاق قیمه اردبیلی است: گوشت و خلال بادام در سس زعفرانی می‌پزند و تخم‌مرغ در پایان روی خورش بسته می‌شود.

جوجه کباب با مرغ مزه‌دارشده در پیاز، زعفران، ماست، آب‌لیمو و کمی روغن درست می‌شود. زمان خواباندن مرغ مهم است، اما پخت باید کوتاه و با حرارت کنترل‌شده باشد تا مرغ خشک نشود.

حلیم بادمجان با بادمجان، گوشت، عدس یا برنج و کشک درست می‌شود. تفاوتش با کشک بادمجان در وجود گوشت و بافت کوبیده، کشدار و غذا-محور آن است.

حلیم گندم با گندم و گوشت آرام‌پز درست می‌شود و زمان واقعی آن چند ساعت است. بافت کشدار از پخت کامل گندم، ریش‌ریش شدن گوشت و کوبیدن یا هم زدن طولانی به دست می‌آید.

نسخه شناخته‌شده این خورش با آلوست، نه قیسی. اسفناج جدا تفت می‌خورد و آلو در پایان اضافه می‌شود تا خورش ملس شود.

بامیه نباید از اول پخت داخل قابلمه باشد. مرغ و سس گوجه‌ای اول جا می‌افتند، بامیه کوتاه تفت می‌خورد و آخر اضافه می‌شود تا شکلش بماند.

به باید جدا کمی تفت بخورد و در پایان وارد خورش شود تا عطرش حفظ شود و تکه‌ها له نشوند. طعم نهایی ملس است، نه شیرینِ دسرگونه.

چغاله بادام باید آن‌قدر بپزد که نرم شود ولی شکلش را نگه دارد. سبزی این خورش شبیه قورمه‌سبزی سنگین نیست؛ جعفری و نعناع با چاشنی ترش، طعم بهاری غذا را می‌سازند.

ریواس زود له می‌شود و طعم ترش تازه‌اش با پخت طولانی می‌پرد. گوشت و سبزی اول جا می‌افتند، ریواس در پایان وارد خورش می‌شود.

خورش زردآلو باید ملس باشد، نه شیرینی کامل. گوشت جدا آرام می‌پزد و زردآلو در پایان اضافه می‌شود تا شکلش حفظ شود.

این ردیف به و کدو حلوایی را با هم قاطی کرده بود؛ نسخه قابل اتکا خورش کدو حلوایی است. کدو جدا کمی سرخ یا برشته می‌شود و در پایان به خورش گوشت اضافه می‌شود تا له نشود.

خورش هلو باید ملس و خوش‌رنگ باشد. هلو را جدا کمی تفت می‌دهند یا در پایان اضافه می‌کنند تا بافتش حفظ شود و خورش به کمپوت تبدیل نشود.

خورش آلو خورش ایرانی ترش‌وشیرین با گوشت و آلو خشک است. آلو باید اواخر پخت وارد شود تا هم طعم بدهد و هم شکلش را حفظ کند؛ مقدار ترشی و شیرینی به نوع آلو بستگی دارد.

خورش بادمجان یک خورش ایرانی گوجه‌ای با بادمجان سرخ‌شده و گوشت است. چاشنی ترش مثل آبغوره یا لیموعمانی تعادل طعم را می‌سازد و بادمجان باید اواخر پخت اضافه شود تا له نشود.

خورش بامیه خورش گوجه‌ای ایرانی/جنوبی با بامیه، گوشت، پیاز، رب و چاشنی ترش است. بامیه باید سالم بماند و اواخر پخت وارد خورش شود تا خورش لزج یا له نشود.

خورش قیسی یا خورش برگه زردآلو یک خورش شیرین‌ملایم ایرانی است که با قیسی، گوشت یا مرغ، پیاز، زعفران و ادویه درست می‌شود. قیسی باید اواخر پخت اضافه شود تا شکلش حفظ شود و خورش بیش از حد شیرین نشود.

خورش کرفس با ساقه کرفس، جعفری، نعناع، گوشت و چاشنی ترش درست می‌شود. سبزی و کرفس باید جدا تفت بخورند و بعد همراه گوشت آرام بجوشند تا خورش لعاب‌دار و جاافتاده شود.

خورش لوبیا سبز خورشی گوجه‌ای با لوبیا سبز، گوشت، پیاز و رب است. لوبیا بهتر است کوتاه تفت بخورد و بعد همراه گوشت آرام بپزد تا هم نرم شود و هم شکلش را حفظ کند.

دلمه بادمجان باید با بادمجان نیم‌پز و مایه نیم‌پخته آماده شود. پخت ملایم در سس باعث می‌شود بادمجان نرم شود اما وا نرود.

دلمه فلفل دلمه‌ای یکی از دلمه‌های کلاسیک ایرانی است. مواد داخل باید نیم‌پخته باشند و فلفل‌ها با حرارت ملایم بپزند تا شکلشان حفظ شود.

دلمه کلم با برگ کلم نرم‌شده و مایه برنجی‌گوشتی درست می‌شود. برگ‌ها باید نرم باشند اما پاره نشوند و رول‌ها فشرده در قابلمه چیده شوند.

دمی گوجه یا دمی گوجه‌فرنگی نسخه ساده و بی‌گوشت برنج گوجه‌ای ایرانی است. گوجه تازه و رب رنگ و طعم می‌دهند و باید آب گوجه را در اندازه آب برنج حساب کرد تا کته شفته نشود.

دنده کباب کرمانشاهی به زمان مزه‌دار شدن و حرارت ملایم زغال وابسته است. دنده باید آرام کباب شود تا چربی آب شود و گوشت خشک نشود.

رشته پلو پلوی مناسبتی ایرانی، به‌ویژه حوالی نوروز، است. رشته پلویی کوتاه با برنج دم می‌کشد و روی آن معمولاً کشمش، خرما، زعفران و گاهی گوشت یا مرغ می‌آید؛ کشک و نعناع‌داغ مربوط به این غذا نیست.

شله‌قلمکار آش پرکار و مجلسی تهرانی/ایرانی با گوشت، حبوبات، برنج و سبزی است. برخلاف آش‌های سریع، باید طولانی بپزد و مرتب هم بخورد تا بافتی کشدار و یکدست پیدا کند.

راز شیرین‌پلو خوب در سه چیز است: تلخی‌گرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانه‌دانه، و شیرینی کنترل‌شده. مرغ را جدا مزه‌دار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.

شیشلیک شاندیز با دنده یا راسته گوسفندی شناخته می‌شود. مزه‌دار کردن چندساعته و حرارت زغال داغ، گوشت را آبدار و بیرونش را برشته می‌کند.

قیمه بادمجان همان پایه قیمه را دارد، اما بادمجان‌های سرخ‌شده در پایان روی خورش قرار می‌گیرند تا نرم شوند و وا نروند.

قیمه ریزه نخودچی از گوشت چرخ‌کرده، آرد نخودچی، پیاز و ادویه درست می‌شود. ورز دادن خوب و پخت آرام، قلقلی‌ها را منسجم نگه می‌دارد.

قیمه گیاهی باید همچنان شخصیت قیمه را حفظ کند: لپه، رب گوجه، لیموعمانی و سیب‌زمینی خلالی. قارچ فقط جای بافت گوشتی را پر می‌کند، نه اینکه خورش را قارچ‌محور کند.

کباب برگ به گوشت نرم و برش نازک وابسته است. گوشت با پیاز، زعفران، روغن و فلفل مزه می‌گیرد و روی حرارت داغ، کوتاه کباب می‌شود؛ نمک بهتر است نزدیک پخت اضافه شود.

کباب بره به گوشت نرم و مرینیت ملایم نیاز دارد؛ زعفران و پیاز طعم می‌دهند، اما اسید زیاد یا پخت طولانی گوشت را خشک می‌کند.

کباب جگر به تازگی جگر و پخت خیلی کوتاه وابسته است. جگر اگر زیاد روی آتش بماند خشک و سفت می‌شود؛ نمک و چاشنی بهتر است نزدیک سرو اضافه شود.

کباب چنجه از تکه‌های مکعبی گوشت نرم درست می‌شود. مزه‌دار کردن با پیاز، زعفران، روغن و مقدار کنترل‌شده‌ای آب‌لیمو یا ماست رایج است؛ نمک بهتر است نزدیک پخت اضافه شود تا گوشت سفت نشود.

کباب حسینی برخلاف نامش همیشه کباب زغالی نیست؛ سیخ‌های چوبی گوشت با سبزیجات در قابلمه، تابه یا فر آرام می‌پزند و آب‌دار می‌مانند.

راز کوبیده در گوشت چربِ کافی، پیاز رنده‌شده‌ی کاملاً آب‌گرفته و ورز دادن تا چسبناک شدن مایه است. مایه باید سرد و منسجم باشد تا روی سیخ نریزد.

کباب لقمه از خانواده کوبیده است اما برای خانه آسان‌تر شکل می‌گیرد. گرفتن آب پیاز و استراحت مایه باعث می‌شود از سیخ یا تابه جدا نشود.

میگو خیلی سریع می‌پزد؛ مرینیت کوتاه و حرارت بالا باعث می‌شود عطر زعفران بگیرد ولی لاستیکی نشود.

کباب نگینی ترکیب کوبیده و تکه‌های مرغ است. مایه گوشت باید خوب ورز بخورد و مرغ‌ها کوچک و هم‌اندازه باشند تا هر دو بخش همزمان بپزند.

کتلت باید نازک و یکنواخت فرم بگیرد تا داخلش بپزد و بیرونش ترد شود. آب پیاز و سیب‌زمینی اضافه را بگیر تا مایه شل نشود.

کشک کدو از کدو سبز نرم‌شده و له‌شده با کشک ساخته می‌شود. پیازداغ، سیرداغ و نعناع‌داغ طعم اصلی را کامل می‌کنند.

کلم پلو شیرازی فقط برنج و کلم نیست؛ عطر اصلی آن از سبزی‌هایی مثل شوید، ترخون و ریحان و کوفته‌ریزه می‌آید. کلم باید تفت بخورد و با ادویه خوش‌عطر شود، سپس با برنج لایه‌لایه دم بکشد.

کوفته برنجی از کوفته‌های کلاسیک ایرانی است؛ گوشت، برنج نیم‌پز، لپه، سبزی معطر و پیاز آب‌گرفته باید خوب ورز بخورند. پخت آرام در سس ملایم مهم است تا کوفته‌ها وا نروند.

گوشت چرخ‌کرده را با آرد نخودچی، پیاز آب‌گرفته، ادویه و در صورت نیاز یک تخم‌مرغ ورز بده، کمی استراحت بده و کوفته‌های کوچک درست کن. کوفته‌ها را در سس رب گوجه با شعله کم بپز؛ جوش شدید و تکان دادن زودهنگام باعث وا رفتنشان می‌شود.

کوکو بادمجان یک کوکوی گیاهی ایرانی با بادمجان نرم‌شده و تخم‌مرغ است. بادمجان باید قبل از مخلوط شدن با تخم‌مرغ پخته و کمی خنک شود تا مایه شل یا آبکی نشود.

کوکو سیب‌زمینی یکی از ساده‌ترین کوکوهای ایرانی است: سیب‌زمینی، تخم‌مرغ، پیاز و ادویه. بافت خوب به گرفتن آب اضافی پیاز/سیب‌زمینی و پخت روی حرارت متوسط بستگی دارد.

کوکو مرغ راه خوبی برای تبدیل مرغ پخته به یک غذای کامل است. مرغ ریش‌ریش با تخم‌مرغ، پیاز، زعفران و زرشک ترکیب می‌شود و باید روی حرارت متوسط آرام ببندد تا داخلش خام نماند.

گوندی غذای فارسی-یهودی با کوفته‌های بزرگ و نرم از آرد نخودچی، مرغ یا گوشت چرخ‌کرده، پیاز، هل و زردچوبه است. مایه باید خوب ورز بخورد و در آب مرغ یا آبگوشت با جوش ملایم بپزد تا وا نرود.

ماهی سفید از ماهی‌های مهم سفره گیلان و کنار سبزی‌پلو/چلو است. پخت آن باید کوتاه و با حرارت کنترل‌شده باشد؛ مزه‌دار کردن طولانی یا پخت زیاد، بافت لطیف ماهی را خراب می‌کند.

ماهی کباب به مزه‌دار کردن کوتاه نیاز دارد؛ اسید زیاد یا خواباندن طولانی، بافت ماهی را له می‌کند.

ماهیچه با عجله خوب نمی‌شود. پیاز زیاد، حرارت کم، زمان طولانی و زعفران، گوشت را نرم و سس را غلیظ می‌کند.

خورشت عدس عمومی نیست؛ نسخه قابل اتکا برای این ردیف مرجو خورش طالقانی است: عدس و گوشت با پیاز، رب و آلو آرام می‌پزند تا خورش غلیظ و جاافتاده شود.

مرغ شکم‌پر دلمه مرغ نیست؛ یک مرغ کامل است که داخل شکمش با ترکیب ترش‌وشیرین گردو، زرشک، رب انار و سبزی پر می‌شود و بعد آرام می‌پزد تا گوشت نرم و پوست برشته شود.

نرگسی با اسفناج خوب آب‌گرفته و تخم‌مرغ نیم‌بند خوشمزه‌تر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافی‌اش تبخیر شود.

هویج پلو پلوی ایرانی شیرین‌ملایم با هویج خلالی، زعفران و دارچین است. معمولاً با مرغ سرو می‌شود، اما گوشت قلقلی یا گوشت چرخ‌کرده هم رایج است. مقدار شکر باید با شیرینی هویج تنظیم شود.

یتیمچه خوراک ساده و گیاهی ایرانی با بادمجان، گوجه، پیاز و سیر است. تخم‌مرغ جزء اصلی این نسخه نیست؛ تمرکز غذا روی جاافتادن بادمجان و گوجه با ادویه کم و حرارت ملایم است.

یخنی در این ردیف به خوراک گوشتی خراسانی/درگزی نزدیک است: گوشت با پیاز، گوجه، سیب‌زمینی و ادویه آرام می‌پزد. غذا باید کم‌آب و جاافتاده باشد و با نان یا چلو سرو شود.

بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آب‌گیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط می‌شود.

بورانی بادمجان با بادمجان نرم‌شده و ماست درست می‌شود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.

بورانی کدو یکی از خانواده بورانی‌های ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو می‌شود.

ترشی مخلوط با سبزیجات خشک و تمیز، سرکه، نمک، سیر، سبزی معطر و ادویه درست می‌شود. کلید کار خشک بودن مواد و شیشه تمیز است؛ بعد از چند روز تا چند هفته طعم آن جا می‌افتد.

ترشی سیر بیشتر از آنکه دستور پخت باشد، کار زمان است. سیر سالم در سرکه و نمک می‌ماند و هرچه بیشتر برسد، طعمش عمیق‌تر و بافتش نرم‌تر می‌شود.

ته‌دیگ غذای جداگانه نیست، جایزه کف قابلمه پلو است. راز آن برنج نیم‌پز، چربی کافی، حرارت کنترل‌شده و صبر تا طلایی‌شدن کف قابلمه است.

زیتون پرورده چاشنی گیلانی بدون پخت است: زیتون سبز با گردو، رب انار، سیر، سبزی معطر، نعناع و گلپر پوشانده می‌شود. چند ساعت استراحت در یخچال، مزه‌ها را یکی می‌کند.

سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آب‌لیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.

راز شیرین‌پلو خوب در سه چیز است: تلخی‌گرفتن کامل خلال پرتقال، برنج آبکش و دانه‌دانه، و شیرینی کنترل‌شده. مرغ را جدا مزه‌دار و بپز، مواد شیرین و مغزها را کوتاه تفت بده و در پایان با زعفران و زرشک روی برنج مجلسی سرو کن.

ماست و خیار یک مزه و همراه خنک ایرانی است: ماست ساده یا چکیده با خیار، نعناع خشک، شوید و نمک. گردو و کشمش اختیاری‌اند، اما بافت و شیرینی ملایم خوبی می‌دهند.

ماست و موسیر از ساده‌ترین مزه‌های ایرانی است، اما موسیر خشک باید خوب خیسانده و ریز خرد شود. استراحت چندساعته در یخچال باعث می‌شود تندی موسیر ملایم‌تر و عطر آن پخش شود.

ناز خاتون چاشنی/ترشی شمالی با بادمجان کبابی، سیر، سبزی معطر و چاشنی ترش مثل آبغوره یا رب انار است. بادمجان دودی و استراحت کوتاه بعد از مخلوط کردن، طعم آن را بهتر می‌کند.

بربری به خمیر نرم، استراحت کافی و رومال نیاز دارد. شیارهای روی نان هم ظاهر کلاسیک می‌دهند و هم به پخت یکنواخت کمک می‌کنند.

تافتون از لواش ضخیم‌تر و از بربری نازک‌تر است. خمیر باید کوتاه استراحت کند و روی سطح خیلی داغ بپزد تا پف‌های کوچک بزند.

نان سبزی یک نان نرم و معطر است؛ سبزی باید خشک و ریز خرد شود تا خمیر آب نیندازد و بافت نان خمیر نشود.

سنگک اصیل روی سنگ‌ریزه داغ پخته می‌شود. در خانه باید از سطح بسیار داغ و خمیر نسبتاً مرطوب استفاده کرد تا بافت کشسان و لکه‌های برشته ایجاد شود.

لواش باید خیلی نازک باز شود و سریع روی سطح داغ بپزد. پخت طولانی یا تابه کم‌حرارت آن را خشک و شکننده می‌کند.

کوکو بادمجان یک کوکوی گیاهی ایرانی با بادمجان نرم‌شده و تخم‌مرغ است. بادمجان باید قبل از مخلوط شدن با تخم‌مرغ پخته و کمی خنک شود تا مایه شل یا آبکی نشود.

کوکو سیب‌زمینی یکی از ساده‌ترین کوکوهای ایرانی است: سیب‌زمینی، تخم‌مرغ، پیاز و ادویه. بافت خوب به گرفتن آب اضافی پیاز/سیب‌زمینی و پخت روی حرارت متوسط بستگی دارد.

کوکو مرغ راه خوبی برای تبدیل مرغ پخته به یک غذای کامل است. مرغ ریش‌ریش با تخم‌مرغ، پیاز، زعفران و زرشک ترکیب می‌شود و باید روی حرارت متوسط آرام ببندد تا داخلش خام نماند.

بربری به خمیر نرم، استراحت کافی و رومال نیاز دارد. شیارهای روی نان هم ظاهر کلاسیک می‌دهند و هم به پخت یکنواخت کمک می‌کنند.

تافتون از لواش ضخیم‌تر و از بربری نازک‌تر است. خمیر باید کوتاه استراحت کند و روی سطح خیلی داغ بپزد تا پف‌های کوچک بزند.

نان سبزی یک نان نرم و معطر است؛ سبزی باید خشک و ریز خرد شود تا خمیر آب نیندازد و بافت نان خمیر نشود.

سنگک اصیل روی سنگ‌ریزه داغ پخته می‌شود. در خانه باید از سطح بسیار داغ و خمیر نسبتاً مرطوب استفاده کرد تا بافت کشسان و لکه‌های برشته ایجاد شود.

لواش باید خیلی نازک باز شود و سریع روی سطح داغ بپزد. پخت طولانی یا تابه کم‌حرارت آن را خشک و شکننده می‌کند.

نرگسی با اسفناج خوب آب‌گرفته و تخم‌مرغ نیم‌بند خوشمزه‌تر است. اسفناج باید تفت بخورد تا آب اضافی‌اش تبخیر شود.

باقالی را بشوی و اگر خشک است بخیسان، با آب و کمی نمک بپز تا نرم شود، سپس گرم با سرکه، گلپر، سماق یا فلفل سرو کن.

بورانی اسفناج یک دیپ/مزه سرد ایرانی است. اسفناج باید فقط تا حد نرم شدن پخته و سپس خوب آب‌گیری شود؛ بعد با ماست چکیده، سیر و نمک مخلوط می‌شود.

بورانی بادمجان با بادمجان نرم‌شده و ماست درست می‌شود و با کشک بادمجان فرق دارد. بادمجان باید بعد از پخت کمی خنک شود، سپس با ماست چکیده و سیر مخلوط شود.

بورانی کدو یکی از خانواده بورانی‌های ماستی ایرانی است. کدو سبز باید نرم شود ولی آب نیندازد؛ سپس با ماست چکیده، سیر و نعناع خشک مخلوط و سرد سرو می‌شود.

زیتون پرورده چاشنی گیلانی بدون پخت است: زیتون سبز با گردو، رب انار، سیر، سبزی معطر، نعناع و گلپر پوشانده می‌شود. چند ساعت استراحت در یخچال، مزه‌ها را یکی می‌کند.

سالاد شیرازی سالاد ساده و ترش ایرانی از خیار، گوجه و پیاز ریزخردشده است. چاشنی کلاسیک آبغوره یا آب‌لیموست و بهتر است نزدیک سرو اضافه شود تا سالاد آب نیندازد.

کشک کدو از کدو سبز نرم‌شده و له‌شده با کشک ساخته می‌شود. پیازداغ، سیرداغ و نعناع‌داغ طعم اصلی را کامل می‌کنند.

ماست و خیار یک مزه و همراه خنک ایرانی است: ماست ساده یا چکیده با خیار، نعناع خشک، شوید و نمک. گردو و کشمش اختیاری‌اند، اما بافت و شیرینی ملایم خوبی می‌دهند.

ماست و موسیر از ساده‌ترین مزه‌های ایرانی است، اما موسیر خشک باید خوب خیسانده و ریز خرد شود. استراحت چندساعته در یخچال باعث می‌شود تندی موسیر ملایم‌تر و عطر آن پخش شود.

ترشی مخلوط با سبزیجات خشک و تمیز، سرکه، نمک، سیر، سبزی معطر و ادویه درست می‌شود. کلید کار خشک بودن مواد و شیشه تمیز است؛ بعد از چند روز تا چند هفته طعم آن جا می‌افتد.

ترشی سیر بیشتر از آنکه دستور پخت باشد، کار زمان است. سیر سالم در سرکه و نمک می‌ماند و هرچه بیشتر برسد، طعمش عمیق‌تر و بافتش نرم‌تر می‌شود.

دوغ خانگی با رقیق کردن ماست و تنظیم نمک درست می‌شود. برای بافت بهتر باید خوب هم بخورد یا در بطری تکان داده شود.